Το απόσπασμα που ακολουθεί περιλαμβάνεται στο έργο του Ισπανού ιστορικού και συγγραφέα Αγκουστίν Γκιγιαμόν «Οδοφράγματα στη Βαρκελώνη: Η CNT από τη νίκη του Ιούλη ’36 ως την αναγκαία ήττα του Μάη ’37». Στο βιβλίο φωτίζονται πτυχές της ταξικής σύγκρουσης και της επαναστατικής διαδικασίας στην Ισπανία και δίνεται ιδιαίτερο βάρος στην κριτική προσέγγιση των επιλογών του εργατικού κινήματος –και ιδιαίτερα των αναρχικών και αναρχοσυνδικαλιστών- που οδήγησαν στην οπισθοχώρηση, τον εκφυλισμό και τελικά στην ήττα. Το βιβλίο «επιχειρεί επίσης να απαντήσει στα ερωτήματα που έθεσε ο Γάλλος σουρεαλιστής ποιητής Μπενζαμέν Περέ, ο οποίος βρισκόταν στη Βαρκελώνη μεταξύ Αυγούστου 1936 και Απριλίου 1937: Ποια είναι η φύση της επανάστασης της 19ης Ιουλίου 1936∙ αστική, αντιφασιστική, προλεταριακή; Υπήρξε κατάσταση δυαδικής εξουσίας στις 20 Ιουλίου 1936; Αν ναι, προς όφελος ποιανού εξελίχθηκε; Ποιες δυνάμεις προήδρευσαν στην εκκαθάρισή της; Πήραν οι εργάτες τον έλεγχο του μηχανισμού της παραγωγής; Η εθνικοποίηση της παραγωγής οδήγησε ή δημιούργησε την υλική βάση για μια μορφή κρατικού καπιταλισμού; Οι οργανώσεις της εργατικής τάξης (κόμματα, συνδικάτα κ.λπ.) επιχείρησαν να οργανώσουν μια εργατική εξουσία; Πού και υπό ποιες συνθήκες; Γιατί δεν εκκαθαρίστηκε η αστική εξουσία; Γιατί η ισπανική επανάσταση κατέληξε σε καταστροφή;». Όπως αναφέρει ο Γκιγιαμόν, «καθήκον του ποιητή είναι να θέτει τα ερωτήματα, έργο του ιστορικού είναι να προσπαθεί να τα απαντήσει, και προνόμιο του αναγνώστη είναι να κρίνει αν οι απαντήσεις που δίνονται είναι σωστές και πειστικές».
[ΥΠΟ ΕΚΔΟΣΗ] Είναι που είσαι μαύρη γυναίκα στην Αμερική
Κείμενα | συνεντεύξεις | ποιήματα
Ετοιμάζεται η νέα έκδοση του Δυσήνιου Τύπου «Είναι που είσαι μαύρη γυναίκα στην Αμερική» ενόψει του ενός χρόνου από τον θάνατό της στην Κούβα, στις 25 Σεπτέμβρη του 2025.
Το βιβλίο αυτό έρχεται έναν χρόνο από τον θάνατό της και περιλαμβάνει μια σειρά από συνεντεύξεις, κείμενα, επιστολές και ποιήματά της από το 1973-2013.
“Το 1970 [η Assata] εντάχθηκε στο Κόμμα των Μαύρων Πανθήρων (Black Panthers Party). Όπως έχει πει η ίδια «οι Μαύροι Πάνθηρες έλεγαν τα πράγματα με το όνομά τους. Καταλάβαινα γιατί πάλευαν. Και το πιο σημαντικό αυτής της οργάνωσης ήταν ότι δεν έβλεπε ως εχθρό όλους τους λευκούς ανθρώπους, αλλά τον καπιταλισμό». Ωστόσο, γρήγορα απογοητεύτηκε με την κατεύθυνση της οργάνωσης και της αριστεράς στην Αμερική και έγινε μέλος του Μαύρου Απελευθερωτικού Στρατού (Black Liberation Army). Χαρακτηρίστηκε ως η ψυχή της οργάνωσης.
(…)
Τα κείμενα της Assata δεν είναι λόγια που μεταφέρονται απλώς για να μνημονευτούν. Αφενός αφηγούνται τη ζωή της, πηγαίνουν παράλληλα με αυτήν. Αφετέρου είναι κάλεσμα. Δεν είναι κάποιο απομεινάρι ιστορικής μνήμης, αλλά όπλο μάχης. Ακόμα και σήμερα. 1 χρόνο από τον θάνατό της.
(…)
Aφηγούνται ταυτόχρονα την προσωπική διαδρομή της Assata και αναφέρονται σε αυτήν αλλά ανήκουν και στην ιστορία των καταπιεσμένων που μίλησαν, αντιστάθηκαν, διώχθηκαν και αρνήθηκαν να μετανοήσουν. Ανήκουν στη μεγάλη παράδοση της μαύρης επαναστατικής σκέψης, της αντιιμπεριαλιστικής πάλης, της γυναικείας ανυπακοής και της αντίστασης απέναντι σε κάθε μηχανισμό πειθάρχησης.
(…)
Σε κάθε κείμενο της μοιάζει να αρπάζει το νήμα της Ιστορίας καταπίεσης και αγώνα των μαύρων σκλάβων, των maroon, των ιθαγενών και των έγχρωμων που υπήρξαν θύματα των ιμπεριαλιστικών και αποικιοκρατικών επεμβάσεων των ΗΠΑ. Ένα νήμα που δεν έχει τελειωμό.
(…)
Ας διαβαστούν, λοιπόν, αυτές οι σελίδες όχι σαν τεκμήρια ενός περασμένου παρελθόντος, αλλά σαν τα θραύσματα μιας μάχης που συνεχίζεται. Γιατί συνεχίζεται. Στους δρόμους, στις φυλακές, στα σύνορα, στις γειτονιές, στους χώρους δουλειάς, στα σώματα που στοχοποιούνται, στις ζωές που θεωρούνται αναλώσιμες. Και όσο συνεχίζεται, οι λέξεις της Assata δεν θα ανήκουν στα αρχεία κάποιας Ιστορίας ασύνδετης με το παρόν αλλά θα είναι οι πιο γερές βάσεις για τους αγώνες μας. Θα ανήκουν στους (πιο) ζωντανούς. Αυτούς που αγωνίζονται.”
Το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας έθεσε σε διαβούλευση την «Εθνική Στρατηγική για τη Στεγαστική Πολιτική 2026-2035». Ένα κείμενο 120 σελίδων, ανάθεση σε ιδιωτική εταιρεία συμβούλων έναντι 438.000 ευρώ με στόχο να αποτελέσει «τον πρώτο ολοκληρωμένο οδικό χάρτη» για τη στεγαστική κρίση της χώρας. Το κείμενο έρχεται προς διαβούλευση μερικά χρόνια αφού η στέγαση στις ελληνικές πόλεις, και δει στην Αθήνα όπου και κατοικεί ο μισός πληθυσμός της χώρας, έχει γίνει είδος πολυτελείας με την πλήρη συνενοχή και ενίσχυση πολιτικών που οδηγούν εκεί από πλευράς κράτους.
Η στιγμή, μάλιστα, που έρχεται η Στρατηγική αυτή δεν μοιάζει άσχετη μιας και έρχεται μόλις έχει ξεκινήσει μια μακρά προεκλογική περίοδος, κατά την οποία η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας θέλει να αναδείξει την πρόθεση διαχείρισης όλων των ζητημάτων (ακόμα και αυτών που έχει η ίδια δημιουργήσει) και να ζητήσει κι άλλο χρόνο για την επίλυσή τους. Και θα έλεγε κανείς, διαβάζοντας το τεύχος της στρατηγικής πως το περιεχόμενό του ανταποκρίνεται ακριβώς σε αυτό το πλαίσιο. Είναι κενό γράμμα. Ένα κενό γράμμα που κόστισε 438.000 ευρώ.
Σε μια περίοδο που η κοινωνική πλειοψηφία πασχίζει να βγάλει το μήνα και να ζει σε ένα αξιοπρεπές σπίτι, σε μια περίοδο που τα κέντρα των ελληνικών πόλεων τουριστικοποιούνται πλήρως μεταμορφώνοντας τα έτσι σε τόπους που ούτε χωράμε ούτε αναγνωρίζουμε να ζήσουμε, σε μια συγκυρία που οι ξένοι επενδυτές έρχονται μαζικά και αγοράζουν ακίνητα προκειμένου να τα μετατρέψουν σε Airbnb. Σε μια περίοδο που η πόλη και η κατοικία έχει μετατραπεί σε εμπόρευμα από το οποίο επιχειρείται η μέγιστη άντληση κέρδους σε βάρος όλων ημών. Σε αυτή τη συνθήκη, στην το κράτος έχει συνηγορήσει πλήρως με τις πολιτικές του, έρχεται τώρα δήθεν να δώσει τη λύση.
Το Σχέδιο, πράγματι, καταγράφει ότι η χώρα διαθέτει περίπου 6,6 εκατομμύρια κατοικίες, με σχεδόν 800.000 κενές αν εξαιρεθούν οι εξοχικές, ότι οι τιμές αγοράς και ενοικίασης έχουν αυξηθεί πολύ ταχύτερα από τα εισοδήματα, ότι η κοινωνική κατοικία στην Ελλάδα είναι ανύπαρκτη, και ότι οι βραχυχρόνιες μισθώσεις τύπου Airbnb αυξήθηκαν κατά περίπου 56% (!!) μεταξύ 2019 και 2025, απορροφώντας σημαντικό μέρος του διαθέσιμου αποθέματος κατοικιών ιδίως στο κέντρο της Αθήνας (… και όχι – τελικά – οι μετανάστες μέσω του Helios+[1]). Η διάγνωση, με άλλα λόγια, μοιάζει να είναι ακριβής. Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι αν η θεραπεία αντιστοιχεί στη διάγνωση ή αν η ακριβής περιγραφή του προβλήματος επιχειρεί να επικαλύψει την -επί της ουσίας- αδράνεια απέναντι στις αιτίες του. Μπορούμε εύκολα να υποθέσουμε πως συμβαίνει το δεύτερο. Πως θα μπορούσε άλλωστε η θεραπεία να βρεθεί από το κράτος που συνηγορεί – εκ των πραγμάτων – στην αναπαραγωγή του κεφαλαίου, που είναι και ο βασικός υπαίτιος που οι πόλεις μας έχουν γίνει έτσι. Στο βωμό της τουριστικοποίησης, της υπεράντλησης κέρδους από την ακίνητη περιουσία και την πόλη, η κατοικία και ο τόπος μετατρέπεται σε εμπόρευμα που θα ικανοποιήσει την ανάγκη του κεφαλαίου να κινηθεί, την κατασκευαστική, κτηματομεσιτική και τουριστική δραστηριότητα να ανθίσουν.
Στο δια ταύτα, η Εθνική Στρατηγική για τη Στέγαση δεν αποτελεί κάποιο σχέδιο νόμου αλλά μία κανονιστική πράξη που συνενώνει πράγματα που υλοποιούνται ήδη πλάι σε κατευθύνσεις -και όχι δεσμεύσεις – που επιχειρούν εδώ να μπουν. Με απλά λόγια, δεν δίνει καμία απάντηση σε τίποτα. Δείχνει, ενδεχομένως, προς τα που θα κινηθούν οι κυβερνητικές πολιτικές για τη στέγαση το επόμενο διάστημα.
Σε ό, τι αφορά τη βραχυχρόνια μίσθωση, η ίδια η στρατηγική παραδέχεται ότι η ραγδαία επέκταση αυτών των πλατφορμών, σε συνδυασμό με την επενδυτική ζήτηση, περιόρισε σημαντικά τη διαθεσιμότητα κατοικιών για μακροχρόνια μίσθωση και τροφοδότησε την αύξηση των ενοικίων. Στοιχεία, μάλιστα, της AirDNA δείχνουν ότι η Ελλάδα αναμένεται να ανέβει φέτος στην έκτη θέση της Ευρώπης σε αριθμό ενεργών καταλυμάτων βραχυχρόνιας μίσθωσης, με σχεδόν 19.000 ενεργές καταχωρήσεις μόνο στην Αθήνα. Και όμως παρά αυτή την παραδοχή, το κείμενο προτείνει οι ρυθμίσεις που παραμένουν αποσπασματικές: παράταση της απαγόρευσης νέων εγγραφών στα τρία πρώτα δημοτικά διαμερίσματα της Αθήνας και σε τμήμα της Θεσσαλονίκης, πρόστιμα, φορολογικές προσαρμογές. Μέτρα σημειακά, εφαρμοσμένα σε «κόκκινες» περιοχές αφού πρώτα έχει συντελεστεί ο εκτοπισμός και που δεν εμποδίζουν σε τίποτα να γίνει και αλλού. Γεγονός ιδιαίτερα εγκληματικό όταν υπάρχει ήδη «δεδικασμένο».
Ακόμη κι η προτεινόμενη σύνδεση της Golden Visa με υποχρέωση μακροχρόνιας μίσθωσης -πέραν του ότι στο παρόν είναι μια κατεύθυνση και αυτή- αφήνει ανέγγιχτο το ίδιο το καθεστώς προσέλκυσης ξένου κεφαλαίου στην κατοικία ως επενδυτικό αγαθό. Δεν αμφισβητεί τη λογική, απλώς την αναδιατάσσει. Και εντύπωση θα μας κάνει αν στ’ αλήθεια θα υλοποιηθεί ακόμα και αυτό με τρόπο δεσμευτικό. Αλλά και πάλι. Μικρή σημασία έχει όταν οι γειτονιές μας έχουν ήδη διαμορφωθεί από τα ξένα funds.
Πυρήνας της στρατηγικής παραμένει η ενίσχυση της ιδιοκατοίκησης μέσω χρηματοδοτικών εργαλείων το «Σπίτι μου», που δήθεν διευκολύνει την απόκτηση πρώτης κατοικίας μέσω δανείων. Όμως, το πρόγραμμα παρουσιάζεται ως επιτυχία με μοναδικό κριτήριο τον αριθμό εγκεκριμένων δανείων, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη ότι η μέση κατοικία που αγοράζεται είναι κατασκευής 1982, με πραγματικό μηνιαίο κόστος-δόση, κοινόχρηστα, ΕΝΦΙΑ, ενέργεια, που μπορούν να απορροφούν το μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματος ενός μέσου δικαιούχου. Επιπλέον, τα προηγούμενα προγράμματα «Το Σπίτι μου» περισσότερο ενίσχυσαν τις αυξητικές τάσεις των τιμών ακινήτων παρά διευκόλυναν τελικά.
Από την άλλη, το «Ανακαινίζω-Νοικιάζω» έχει μόλις 3.368 ωφελούμενους σε σχέση με μια δεξαμενή περίπου 800.000 κενών κατοικιών. Η φοιτητική στέγαση αφορά μόλις 9.200 λειτουργικές κλίνες για 200.000 φοιτητές εκτός τόπου κατοικίας.
Για όλες αυτές τις κατευθύνσεις λοιπόν και για ένα κείμενο 120 σελίδων κατασπαταλήθηκαν χρήματα που σε τίποτα δεν έχουν να αποδώσουν στο βασικότερο πρόβλημα που πλήττει σήμερα την κοινωνική πλειοψηφία. Ούτε και γι αυτό είχαμε αμφιβολία.
Ο εκτοπισμός και η αδυναμία αξιοπρεπούς διαβίωσης δεν είναι απλά το αποτέλεσμα της αγοράς κατοικίας, είναι η λογική συνέπεια μιας πολιτικής που αντιμετωπίζει την κατοικία πρωτίστως ως επενδυτικό αγαθό.
Η υπό διαβούλευση στρατηγική περιγράφει με ακρίβεια τα συμπτώματα και αρνείται να αγγίξει τις αιτίες. Και δεν είχαμε καμιά αμφιβολία για το αντίθετο. Στο κενό ανάμεσα στη διάγνωση και τη θεραπεία, αυτοί που πληρώνουν το τίμημα είμαστε όλοι εμείς που μας εμποδίζεται η πρόσβαση στην κατοικία και που οι πόλεις πια δεν μας χωράνε. Αλλά η μόνη θεραπεία θα υπάρξει μέσα από τους συλλογικούς αγώνες στις γειτονιές και τα σωματεία που θα διεκδικήσουν αξιοπρεπή διαβίωση για όλους.
Μαρία Μ.
[1] Ο Θάνος Πλεύρης υποστήριξε τον Οκτώβρη του 2025 πως -με την κατάργηση του προγράμματος Helios+- θα απελευθερωθούν σπίτια για τους Έλληνες που βιώνουν την στεγαστική κρίση επιχειρώντας έτσι να ικανοποιήσει το φασιστικό του κοινό και να ρίξει το φταίξιμο της στεγαστικής κρίσης στους μετανάστες.
Σχετικά με το σχέδιο ανάπλασης των πεζοδρόμων Χατζημήτρου και Σμύρνης στην Καρδίτσα
Στην πόλη της Καρδίτσας, στο πλαίσιο της «Δημιουργίας δικτύου ποδηλατοδρόμων και πράσινων διαδρομών και αναβάθμιση συστήματος ποδηλάτων» πρόκειται να κοπούν 29 ώριμα δέντρα από τους δύο κεντρικούς πεζοδρόμους της πόλης Χατζημήτρου και Σμύρνης. Δέντρα – σήμα κατατεθέν των δρόμων, που προσφέρουν σκίαση κατά τους ασφυκτικούς θερινούς μήνες. Τα δέντρα που θα φυτευτούν ως αντικατάσταση θα είναι φυλλοβόλα ή αειθαλή, «διαμορφωμένα» ώστε η κόμη τους να ξεκινά από ύψος 2,20 μ. για να μην εμποδίζουν τη διέλευση των ποδηλάτων.
90 χρόνια από το ξέσπασμα της κοινωνικής επανάστασης στην Ισπανία! Ο Αγώνας για την Κοινωνική Επανάσταση, την Αναρχία και τον Ελευθεριακό Κομμουνισμό συνεχίζεται…
Ξημερώματα 19ης Ιουλίου 1936. Το προλεταριάτο της Βαρκελώνης, μετά από έντονες πιέσεις προς τη Δημοκρατική Κυβέρνηση και με κυριότερη επαναστατική δύναμη τους αναρχικούς, αποφασίζει να πάρει τα όπλα για να αντισταθεί στο στρατιωτικό πραξικόπημα που μόλις είχε εκδηλωθεί. Δυο ημέρες νωρίτερα, οι φασιστικές δυνάμεις, με επικεφαλής τον στρατηγό Φράνκο, είχαν ανακοινώσει την έναρξη του πραξικοπήματος από το Ισπανικό Μαρόκο, με τελικό σκοπό την κατάληψη ολόκληρης της ισπανικής επικράτειας. Παρά τις προθέσεις των φασιστών, οι επαναστατικές δυνάμεις της χώρας, μεγαλύτερη και σημαντικότερη εκ των οποίων ήταν η αναρχοσυνδικαλιστική οργάνωση CNTμε περίπου 1.500.000 μέλη, τίθενται σε επιφυλακή, δημιουργούν επαναστατικές πολιτοφυλακές, εφοδιάζονται με όπλα, βγαίνουν στους δρόμους και στήνουν οδοφράγματα. Οι σειρήνες των εργοστασίων δίνουν το σήμα. Μέσα σε μερικές ώρες, το πραξικόπημα έχει συντριβεί. Οι δρόμοι και η κοινωνική ζωή ελέγχονται πλέον από τον ένοπλο, επαναστατημένο λαό, από τους εργάτες και τις οργανώσεις τους. Η κυβέρνηση ανήμπορη να αντιδράσει και να ελέγξει το επαναστατημένο πλήθος αποσύρεται και ουσιαστικά παραδίδει την εξουσία της. Το ελευθεριακό κίνημα που προετοιμαζόταν δεκαετίες γι’ αυτή τη στιγμή παίρνει την κατάσταση στα χέρια του και εφαρμόζει στην πράξη πολλά από τα προτάγματα του ελευθεριακού κομμουνισμού. Ακριβώς τότε είναι που παίρνει σάρκα και οστά το όνειρο και η βαθιά ριζωμένη επιθυμία των κατώτερων τάξεων της ισπανικής κοινωνίας και των απανταχού καταπιεσμένων, ακριβώς τότε αρχίζει να γράφεται μια από τις σημαντικότερες και ομορφότερες στιγμές στην μακρά ιστορία των αγώνων του ανθρώπου για την ανατροπή του καταπιεστικού συστήματος και το πέρασμα σε μια κοινωνία ελευθερίας και ισότητας.
[ΥΠΟ ΕΚΔΟΣΗ] Είναι που είσαι μαύρη γυναίκα στην Αμερική
“Το 1970 [η Assata] εντάχθηκε στο Κόμμα των Μαύρων Πανθήρων (Black Panthers Party). Όπως έχει πει η ίδια «οι Μαύροι Πάνθηρες έλεγαν τα πράγματα με το όνομά τους. Καταλάβαινα γιατί πάλευαν. Και το πιο σημαντικό αυτής της οργάνωσης ήταν ότι δεν έβλεπε ως εχθρό όλους τους λευκούς ανθρώπους, αλλά τον καπιταλισμό». Ωστόσο, γρήγορα απογοητεύτηκε με την κατεύθυνση της οργάνωσης και της αριστεράς στην Αμερική και έγινε μέλος του Μαύρου Απελευθερωτικού Στρατού (Black Liberation Army). Χαρακτηρίστηκε ως η ψυχή της οργάνωσης.
Τα κείμενα της Assata δεν είναι λόγια που μεταφέρονται απλώς για να μνημονευτούν. Αφενός αφηγούνται τη ζωή της, πηγαίνουν παράλληλα με αυτήν. Αφετέρου είναι κάλεσμα. Δεν είναι κάποιο απομεινάρι ιστορικής μνήμης, αλλά όπλο μάχης. Ακόμα και σήμερα. 1 χρόνο από τον θάνατό της.
Ας διαβαστούν, λοιπόν, αυτές οι σελίδες όχι σαν τεκμήρια ενός περασμένου παρελθόντος, αλλά σαν τα θραύσματα μιας μάχης που συνεχίζεται. Γιατί συνεχίζεται. Στους δρόμους, στις φυλακές, στα σύνορα, στις γειτονιές, στους χώρους δουλειάς, στα σώματα που στοχοποιούνται, στις ζωές που θεωρούνται αναλώσιμες. Και όσο συνεχίζεται, οι λέξεις της Assata δεν θα ανήκουν στα αρχεία κάποιας Ιστορίας ασύνδετης με το παρόν αλλά θα είναι οι πιο γερές βάσεις για τους αγώνες μας. Θα ανήκουν στους (πιο) ζωντανούς. Αυτούς που αγωνίζονται.”
