Tag: λογοτεχνία

Ο ΤΡΟΜΟΣ ΩΣ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΣΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΤΣΑΠΡΑΪΛΗ

Έχει θλιβερό ενδιαφέρον το πόση υποτίμηση από το εκδοτικό κατεστημένο και από τους κριτικούς λογοτεχνίας έχει συναντήσει το ευρύτερο λογοτεχνικό είδος του Φανταστικού κατά τον 20ο αιώνα, ειδικά αν σκεφτούμε πως στην πραγματικότητα πρόκειται για ένα από τα παλαιότερα είδη στην ιστορία της τέχνης γενικότερα. Πράγματι, ήδη από την προϊστορική περίοδο γνωρίζουμε πως οι άνθρωποι φαντάζονταν ιστορίες για να αφηγηθούν το παρελθόν, να εξηγήσουν το παρόν, να προβλέψουν το μέλλον τους. Ήδη η πρώτη γνωστή μας λογοτεχνία, τα επικά ποιήματα και οι μύθοι, αποτελεί τις ρίζες αυτού που αιώνες αργότερα θα καταλήξει να τοποθετείται στα ράφια των βιβλιοπωλείων ως «Λογοτεχνία του Φανταστικού». Από τον Όμηρο στον Σαίξπηρ και στους ποιητές του ρομαντισμού, το Φανταστικό εξελίσσεται, αναδιαμορφώνεται και εν τέλει καταλήγει να αποτελεί μια τεράστια κατηγορία-ομπρέλα κάτω από την οποία συνάσσονται αμέτρητοι δημιουργοί που, με κοινό γνώμονα την αγάπη τους για την επινόηση νέων κόσμων και την απόπειρα συμφιλίωσης με το παράδοξο, μας χαρίζουν ορισμένα από τα σημαντικότερα έργα της παγκόσμιας τέχνης.

«Δεν μπορείς να ζεις στην εποχή σου και να μένεις πίσω. Τι πα να πει αν γράφεις για τη θάλασσα. Όλα έχουν κοινωνικό υπόβαθρο». (Νίκος Καββαδίας, συνέντευξη στο φοιτητικό περιοδικό Πανσπουδαστική, Μάρτιος 1967)

Ο Νίκος Καββαδίας είναι ευρύτερα γνωστός ως ποιητής της Θάλασσας, «των μακρυσμένων ταξιδιών και των γαλάζιων πόντων». Ελάχιστα γνωστή είναι η πολιτική του συμπόρευση με την Αριστερά, αλλά και η συμμετοχή του στο ΕΑΜ στη διάρκεια της Κατοχής. Ο ίδιος υπήρξε ολιγόλογος και κλειστός σε σχέση με την πολιτική του δραστηριότητα, κι έτσι δεν έχουμε αρκετές πληροφορίες σχετικά με τη διαδικασία ένταξής του στην Αριστερά, μετά την επιστροφή του με τα πόδια από το Αλβανικό μέτωπο. Γνωρίζουμε με βεβαιότητα πως κατά τη διάρκεια της Κατοχής, όταν έμενε στο σπίτι της αδερφής του Τζένιας στην οδό Αγίου Μελετίου 10 στην Κυψέλη, εντάχθηκε στο ΕΑΜ, ενώ συμπαθούσε πολιτικά το ΚΚΕ. Παρότι δεν έχει εξακριβωθεί αν ήταν μέλος του ΚΚΕ, τόσο η Τζένια Καββαδία όσο και ο δικηγόρος και υπεύθυνος τους ΕΑΜ Εύβοιας Σταμάτης Καββαδίας υποστήριξαν με βεβαιότητας πως ο ποιητής δεν ήταν απλά “συνοδοιπόρος”, αλλά είχε ενταχθεί και κομματικά στο ΚΚΕ. Άλλοι μελετητές της ζωής του ποιητή αμφισβητούν την πληροφορία αυτή. Παρά το θολό αυτό σημείο, αυτό που γνωρίζουμε με βεβαιότητα είναι πως ο Νίκος Καββαδίας συμμετείχε αρχικά στο ΕΑΜ Ναυτικών και στη συνέχεια στο ΕΑΜ Λογοτεχνών–Ποιητών, στο οποίο έφτασε στη θέση του γραμματέα μετά τη φυλάκιση του Θέμου Κορνάρου κατά τη διάρκεια της «λευκής τρομοκρατίας», με αφορμή την έκδοση του βιβλίου “Αγύρτες και Κλέφτες στην εξουσία”, όπου κατήγγειλε πως ο μητροπολίτης Μεσολογγίου ήταν συνεργάτης των κατακτητών . Λίγους μήνες μετά, τον Οκτώβριο του 1945, ο Καββαδίας θα μπαρκάρει ως δόκιμος ασυρματιστής στο επιβατικό “Κορινθία” και θα αντικατασταθεί από έναν άλλο μεγάλο ποιητή, τον Νικηφόρο Βρεττάκο.

«Από το παράθυρο του πούλμαν έβλεπε την πόλη του σιγά σιγά να απομακρύνεται. Ήταν σίγουρος. Πατρίδα όχι, ποτέ δεν είχε. Αλλά πόλη ναι, σίγουρα είχε.»

Έπειτα από απουσία τριών ετών, φέτος από τις 26 ως τις 28 Μαΐου ο αυτοδιαχειριζόμενος χώρος Επί Τα Πρόσω πραγματοποιεί –για έκτη φορά στα εννέα χρόνια παρουσίας του στην πόλη της Πάτρας– το Φεστιβάλ Αναρχικού Βιβλίου. Επί τη ευκαιρία αυτού, λοιπόν, θεωρούμε πως αρμόζει να μιλήσουμε για τη σημασία του βιβλίου σε μια εποχή που δεν δείχνει να διαθέτει χώρο για αυτό, καθώς και για τη σημασία του πολιτικού χαρακτήρα της λογοτεχνίας σε ένα εκδοτικό κατεστημένο που προσπαθεί με κάθε τρόπο να την απογυμνώσει από αυτόν.