Το 22ο τεύχος της εφημερίδας Ζερμινάλ κυκλοφορεί εν μέσω κλιμάκωσης της ιμπεριαλιστικής σύγκρουσης παγκόσμια. Από την Ουκρανία μέχρι τη Μέση Ανατολή, αυτή η πολεμική σύγκρουση έχει διαφορετικά επεισόδια, τα οποία αποτελούν ωστόσο κομμάτια της ίδιας κυρίαρχης αντιπαράθεσης και αντικατοπτρίζουν παντού την όξυνση των ίδιων ανταγωνισμών ανάμεσα στα δύο κυρίαρχα μπλοκ εξουσίας της εποχής μας, του ισχυρότερου ευρωατλαντικού από τη μια (ΗΠΑ, ΝΑΤΟ, ΕΕ, Ισραήλ) και του αναδυόμενου ευρασιατικού από την άλλη, που είναι ακόμα υπό διαμόρφωση με κύριους εκφραστές του την ανερχόμενη καπιταλιστική ηγέτιδα δύναμη Κίνα και τη δεύτερη τη τάξη, ισχυρότερη στρατιωτική δύναμη Ρωσία. Ταυτόχρονα, δεκάδες εστίες πολέμου εμφανίζονται σε όλο τον κόσμο όπου αιμοτοβάφονται οι λαοί για τα συμφέροντα των καπιταλιστών.
«Η ιμπεριαλιστική αστική τάξη εκδηλώνει την επιδρομή της με στρατηγικές ενεργητικής λογοκρισίας και παραποίησης με σκοπό, μέσα από τη δηλητηρίαση και τη γενοκτονία της προλεταριακής μνήμης, να πετύχει τον προληπτικό έλεγχο των εν δυνάμει ανταγωνιστικών συμπεριφορών». RenatoCurcio – AlbertoFranceschini, Σταγόνες ήλιου στη στοιχειωμένη πόλη.1
Απ’ την αρχή της ύπαρξης τους, Κράτος και Εξουσία θέλουν να διαγράψουν τη συλλογική μνήμη, θέλουν να σβήσουν την Ιστορία από τη λαϊκή συνείδηση. Με όπλο την προπαγάνδα και τη διαστρέβλωση γραφούν τα γεγονότα από την δικιά τους σκοπιά και πλάθουν συνειδήσεις, μέσα από σχολικά εγχειρίδια, ταινίες, βιβλία και εφημερίδες. Την ιστορία όμως μπορούν να την γράψουν και αυτοί που την δημιουργούν, οι καταπιεσμένοι. Είναι πολλά τα γεγονότα που συνηθίζουν να μένουν στην αφάνεια, εξαιτίας της επιμελούς απόκρυψής τους. Ένα από αυτά είναι και η δυναμική αντίσταση απέναντι στη Δικτατορία των Συνταγματαρχών το 1967 ως το 1974. Ας το πιάσουμε όμως από λίγο νωρίτερα.
Οι νεκροί του Πολυτεχνείου δεν σταματούν σε εκείνους του 1973. Συνεχίζονται στην “επέτειο” της Εξέγερσης του Πολυτεχνείου το 1980, όταν μετά την πρώτη έντονα συγκρουσιακή διαδήλωση της μεταπολίτευσης δολοφονούνται η εργάτρια Σ. Κανελλοπούλου και ο φοιτητής Ι. Κουμής έπειτα από τη βία των ένστολων σκυλιών του κράτους. Στο Πολυτεχνείο του 1985, με νεκρό τον αναρχικό μαθητή Μ. Καλτεζά, που δολοφονείται από τον μπάτσο Μελίστα με ευθεία βολή. Γενικότερα, επί διακυβέρνησης ΠΑΣΟΚ αναβαθμίστηκε η καταστολή. Χαρακτηριστική η επιχείρηση “Αρετή”, που είχε στόχο την αστυνομοκρατία, την καταστολή των αγώνων μέσα από πολλές επιθέσεις σε διαδηλώσεις και την προσπάθεια υπονόμευσης της γειτονιάς των Εξαρχείων.
Η πρόταση για τη δημιουργία της Εθνικής Συνομοσπονδίας Εργασίας (Confederación Nacional del Trabajo, CNT), το 1910, υπήρξε καρπός επίμονης και υπομονετικής προσπάθειας του εργατικού εταιρισμού και/ή συνδικαλισμού να βρεθεί ένας συντονισμός που θεωρούνταν αναγκαίος και ωφέλιμος για την εργατική τάξη στον αγώνα της ενάντια στον καπιταλισμό και για την ανάπτυξη μιας νέας κοινωνίας βασισμένης στις αναρχικές θέσεις. Η απαρχή της μπορεί να τοποθετηθεί στο 1870, χρονιά κατά την οποία ιδρύθηκε η Ισπανική Περιφερειακή Ομοσπονδία (FRE) της Διεθνούς Ένωσης Εργατών (Asociación Internacional de los Trabajadores, AIT).
Οι διαδοχικές διεθνιστικές εμπειρίες στη χώρα μας (FRE, FTRE, OARE κ.ά.) δεν πήγαν χαμένες και, παρά τις διώξεις, τις διαφωνίες, τις περιόδους παρανομίας και την αδιάκοπη κυβερνητική καταστολή, το πνεύμα της AIT παρέμεινε ριζωμένο στο εσωτερικό του ισπανικού εργατικού κινήματος.
Τον Δεκέμβριο του 2024 κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Έρμα μια πολύ σημαντική συνεισφορά, η έκδοση «Η τραγωδία της γυναικείας χειραφέτησης» που περιλαμβάνει σπουδαία κείμενα της Emma Goldman για τη γυναικεία χειραφέτηση, το ζήτημα της ψήφου, τον γάμο, τον έρωτα, τη ζήλια κ.α. Αφορούν είτε άρθρα της σε εφημερίδες είτε κείμενα από ομιλίες της. Η συγκεκριμένη έκδοση έρχεται να καλύψει ένα κενό που υπήρχε στην ελληνική βιβλιογραφία, ένα κενό που αφορά άμεσα τους αγωνιστές και τις αγωνίστριες. Μόνο τα τελευταία λίγα χρόνια αρχίζουν λίγα λίγα και αποσπασματικά να μεταφράζονται στα ελληνικά και να εκδίδονται αναδεικνύοντας το μέγεθος της σκέψης της. Πλάι στην πρόσφατη έκδοση του Β’ τόμου της αυτοβιογραφίας της Goldman «Ζώντας τη Ζωή μου», «Η τραγωδία της γυναικείας χειραφέτησης» έρχεται να καλύψει ένα τεράστιο φάσμα της αναρχικής σκέψης της.
Ταυτόχρονα, υπάρχει τρομερή ανάγκη ζύμωσης και εμβάθυνσης σε ζητήματα για τα οποία η Emma Goldman είχε μιλήσει έναν αιώνα πριν καθώς το γυναικείο έχει μετατραπεί στον δούρειο ίππο νεοφιλελεύθερων πολίτικών στα κινήματα. Ως εκ τούτου, τα κινήματα -και δει το αναρχικό ως το πιο προοδευτικό- οφείλουν να οχυρώνονται προκειμένου να μην αφομοιωθούν. Και δε θα μπορούσε να υπάρχει καλύτερο εργαλείο γι αυτή την οχύρωση από τη σκέψη και τα λόγια της Emma Goldman.
Η συνεισφορά της Emma Goldman στην ριζοσπαστική σκέψη είναι σαφής απλά και μόνο διαβάζοντας ένα τυχαίο κείμενο της. Η απλότητα της γραφής και η βαθύτητα της σκέψης αρκούν για να ενισχύσουν την αναρχική και προοδευτική σκέψη.
Το βιβλίο «Η τραγωδία της γυναικείας χειραφέτησης» εμπεριέχει ένα κείμενο εισαγωγής από την Alix Kates Shulman. Η Alix Kates Shulman είναι Αμερικανίδα συγγραφέας, φεμινίστρια και ακτιβίστρια. Η Shulman ήταν ενεργή στο φεμινιστικό κίνημα της δεκαετίας του 1970. Η Alix Kates Shulman θεωρείται μια από τις πιο σημαντικές φωνές του δεύτερου κύματος του φεμινισμού στις ΗΠΑ. Το έργο της συνέβαλε στη διαμόρφωση της φεμινιστικής λογοτεχνίας και του πολιτικού διαλόγου γύρω από τα ζητήματα των γυναικών.
Η Alix Kates Shulman γράφει έναν πραγματικό διθύραμβο για την Emma Goldman. Μιλάει σε βάθος για την πληρότητα της σκέψης της, την πολυδιάστατη προσωπικότητά της και τη σημασία του έργου της. Μεταξύ άλλων, όμως, η Alix Kates Shuman γράφει διάφορα πράγματα που χρήζουν συζήτησης ή περαιτέρω αναζήτησης προκειμένου να καταλήξουμε στην πραγματική τους διάσταση.
89 Χρόνια από το ξέσπασμα της κοινωνικής επανάστασης στην Ισπανία! Ο Αγώνας για την Κοινωνική Επανάσταση, την Αναρχία και τον Ελευθεριακό Κομμουνισμό συνεχίζεται…
Ξημερώματα 19ης Ιουλίου 1936. Το προλεταριάτο της Βαρκελώνης, μετά από έντονες πιέσεις προς τη Δημοκρατική Κυβέρνηση και με κυριότερη επαναστατική δύναμη τους αναρχικούς, αποφασίζει να πάρει τα όπλα για να αντισταθεί στο στρατιωτικό πραξικόπημα που μόλις είχε εκδηλωθεί. Δυο ημέρες νωρίτερα, οι φασιστικές δυνάμεις, με επικεφαλής τον στρατηγό Φράνκο, είχαν ανακοινώσει την έναρξη του πραξικοπήματος από το Ισπανικό Μαρόκο, με τελικό σκοπό την κατάληψη ολόκληρης της ισπανικής επικράτειας. Παρά τις προθέσεις των φασιστών, οι επαναστατικές δυνάμεις της χώρας, μεγαλύτερη και σημαντικότερη εκ των οποίων ήταν η αναρχοσυνδικαλιστική οργάνωση CNTμε περίπου 1.500.000 μέλη, τίθενται σε επιφυλακή, δημιουργούν επαναστατικές πολιτοφυλακές, εφοδιάζονται με όπλα, βγαίνουν στους δρόμους και στήνουν οδοφράγματα. Οι σειρήνες των εργοστασίων δίνουν το σήμα. Μέσα σε μερικές ώρες, το πραξικόπημα έχει συντριβεί. Οι δρόμοι και η κοινωνική ζωή ελέγχονται πλέον από τον ένοπλο, επαναστατημένο λαό, από τους εργάτες και τις οργανώσεις τους. Η κυβέρνηση ανήμπορη να αντιδράσει και να ελέγξει το επαναστατημένο πλήθος αποσύρεται και ουσιαστικά παραδίδει την εξουσία της. Το ελευθεριακό κίνημα που προετοιμαζόταν δεκαετίες γι’ αυτή τη στιγμή παίρνει την κατάσταση στα χέρια του και εφαρμόζει στην πράξη πολλά από τα προτάγματα του ελευθεριακού κομμουνισμού. Ακριβώς τότε είναι που παίρνει σάρκα και οστά το όνειρο και η βαθιά ριζωμένη επιθυμία των κατώτερων τάξεων της ισπανικής κοινωνίας και των απανταχού καταπιεσμένων, ακριβώς τότε αρχίζει να γράφεται μια από τις σημαντικότερες και ομορφότερες στιγμές στην μακρά ιστορία των αγώνων του ανθρώπου για την ανατροπή του καταπιεστικού συστήματος και το πέρασμα σε μια κοινωνία ελευθερίας και ισότητας.
ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΡΟΦΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΛΑΣΣΗ, ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ “ΑΝΝΑ ΜΑΡΙΑ & ΛΟΥΚΑ ΜΑΝΤΙΝΙ, ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΗΜΕΝΑ ΑΔΕΛΦΙΑ” ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΕΠΙΣΗΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ, ΣΤΟ 9ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΑΝΑΡΧΙΚΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΤΡΕΠΤΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΣΤΗΝ ΠΑΤΡΑ (24 ΜΑΗ 2025)
Καλησπέρα σ’ όλες και όλους. Να πω αρχικά ότι αισθάνομαι ιδιαίτερη χαρά που βρίσκομαι και φέτος εδώ στην Πάτρα, στο 9ο Φεστιβάλ Αναρχικού και Ανατρεπτικού Βιβλίου που διοργανώνεται για ακόμα μια χρονιά από τους συντρόφους & τις συντρόφισσες του Αυτοδιαχειριζόμενου Χώρου Επί τα Πρόσω.
«[…] Πολλοί από εμάς έχουν χαρακτηριστεί από τους κομμουνιστές αναρχικοί και από τους αναρχικούς κομμουνιστές. Αυτό που τονίζεται είναι οι διαφορετικές ιστορίες που είναι συνδεδεμένες με την αναρχική και την κομμουνιστική παράδοση. Το ερώτημα είναι αν υπάρχει ένας διαχωρισμός που να κινείται πέρα από συγκεκριμένες ιστορικές περιόδους, έτσι ώστε να καθιστά αντιθετικές αυτές τις δύο εμπειρίες. […] Η μοναδική διαχωριστική γραμμή που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε για να προσδιορίσουμε τα πολιτικά ρεύματα και την ιστορική σημασία τους είναι εκείνη της δράσης τους σε σχέση με την προλεταριακή αυτονομία, στην ενίσχυση που έδωσαν στη διαδικασία απελευθέρωσης του προλεταριάτου. […] Κρατάμε λοιπόν την προσβολή-φιλοφρόνηση του να είμαστε αναρχικοί και κομμουνιστές, θεωρώντας ενδιαφέρουσα την ικανότητα ωρίμανσης μιας ριζοσπαστικής κριτικής του υπάρχοντος, όχι υπερασπιζόμενοι το παρελθόν αλλά μετασχηματίζοντας το. […]»
Οι συνήθεις ταραξίες, οι συνήθεις προβοκάτορες. Σκέψεις για τον αναρχισμό και τον κομμουνισμό. Proletari 56, Ιταλία 2002.
Ο Δημοκρατικός Στρατός Πελοποννήσου (ΔΣΠ) ξεκίνησε τη δράση του το 1946 ως μια μικρή δύναμη των 250 περίπου μαχητών. Η δράση αυτής της ολιγάριθμης αλλά αξιόμαχης δύναμης, αν και ιδιαίτερα αξιόλογη, παραμένει σχετικά περιορισμένη και εκδηλώνεται κυρίως στις περιοχές του Ταϋγέτου και του Πάρνωνα. Μετά την επίθεση, στις 13 Φλεβάρη του 1947, στις φυλακές Σπάρτης από όπου κατάφερε να απελευθερώσει 244 πολιτικούς κρατούμενους, ανάμεσα σε αυτούς και πολλά παλιά στελέχη του ΕΛΑΣ και του ΚΚΕ, ο ΔΣΠ διπλασιάζει τις δυνάμεις του και επεκτείνει τη δράση του σε ολόκληρη τη Μεσσηνία αλλά και την Αχαΐα. Μέχρι το 1948,έχειαυξήσει τις δυνάμεις του σε περίπου 3000 μαχητές και θέτει υπό τον απόλυτο έλεγχο του ολόκληρη σχεδόν την πελοποννησιακή ύπαιθρο. Καταφέρνει σημαντικά πλήγματα στις κυβερνητικές δυνάμεις (ΕθνικόΣτρατό [ΕΣ], Χωροφυλακή και παραστρατιωτικές/παρακρατικές οργανώσεις που τους συνέδραμαν) οι οποίες έδειχναν ανίκανες να αντιμετωπίσουν τη δράση του. Το ίδιο συμβαίνει και στην περιοχή της Αχαΐας, όπου οι κυβερνητικές δυνάμεις προς τα τέλη του 1948 διατηρούν στην κατοχή τους μόνο τα Καλάβρυτα, τη Ζαχλωρού, το Σκεπαστό και τις πόλεις, κωμοπόλεις και χωριά που βρίσκονται στα παράλια του Νομού.
