δυσήνιος ίππος ΒΙΒΛΙΑ, Δυσηνιος Ιππος, εκδόσεις "δυσήνιος τύπος"

[NEA EKΔΟΣΗ] ΑΝΑΡΧΙΚΟΙ ΚΑΙ ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ

Αναρχικοί και εργατικό κίνημα
| ανθολογία κειμένων (1881-1912) του Πιότρ Κροπότκιν για τον συνδικαλισμό |

Παρότι έχει περάσει πάνω από ένας αιώνας από τότε που ο Πιότρ Κροπότκιν έγραψε τα κείμενα που επιλέξαμε να συμπεριλάβουμε στην παρούσα έκδοση, και οι συνθήκες που επικρατούσαν τότε μπορεί να είναι διαφορετικές από τις σημερινές, ωστόσο θεωρούμε ότι αυτά μέχρι και σήμερα διατηρούν σε μεγάλο βαθμό την επικαιρότητα τους.
Με το εγχείρημα αυτό ευελπιστούμε να αναδείξουμε άγνωστες ή υποτιμημένες πλευρές της σκέψης του, αλλά και να συμβάλουμε στον ευρύτερο διάλογο που πραγματοποιείται στο κίνημα σχετικά με τη συμμετοχή και τον ρόλο των αναρχικών στα συνδικάτα.
Η απόφαση για τη μετάφραση των κειμένων του Κροπότκιν δεν αποτελεί προϊόν κάποιας φιλοσοφικής αναζήτησης σχετικά με τις θέσεις του για τον συνδικαλισμό. Προέκυψε μέσα από τον αγώνα και πάντα με την επιθυμία να αποτελέσει δυνάμει τροφή για αναζήτηση, εμβάθυνση, συζήτηση, ανταλλαγή εμπειριών σχετικά με τη συνδικαλιστική παρέμβαση στους χώρους εργασίας.
Αναμφίβολα μέσα από τα κείμενα αυτά δεν θα βρεθεί κάποια μαγική συνταγή, η οποία θα μας λύσει τα χέρια και θα μας ανοίξει τον δρόμο στην παρέμβασή μας. Δεν θεωρούμε άλλωστε ότι υφίσταται τέτοια λύση, που θα προέλθει από κάποιο «εγχειρίδιο», όσο καλά και να τα λέει. Η διέξοδος θα βρεθεί μέσα στον αγώνα, μέσα από τη διαπάλη με άλλες ιδέες και αντιλήψεις, μέσα από τις «νίκες» και τις «ήττες» μας, μέσα από την ιδεολογική, πολιτική και συνδικαλιστική συγκρότηση του κινήματος. Με τον εξοπλισμό του με τα απαραίτητα εργαλεία και μεθόδους, που θα του δώσουν τη δυνατότητα να περάσει στην αντεπίθεση.
Με αυτή την έννοια, τα κείμενα που συγκεντρώσαμε, δεν αποτελούν τίποτα άλλο πέρα από μια βάση για συζήτηση και προβληματισμό. Μια βάση που ξεκινάει από την αναγκαιότητα και την επιτακτικότητα της ενεργούς συμμετοχής των αναρχικών στα συνδικάτα. Μιας συμμετοχής που για δεκαετίες θεωρούνταν ως κάτι ξένο και μέχρι σήμερα παραμένει ένα ζήτημα από το οποίο παράγονται πολλές στρεβλώσεις. Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είναι ολοκληρωμένες οι θέσεις που παρουσιάζει ο Κροπότκιν, ούτε ότι μπορούν να μεταφερθούν αυτούσιες στο σήμερα. Είναι σημαντικό όμως να επιχειρήσουμε να κατανοήσουμε τη λογική που εμφωλεύει πίσω από αυτές.
Βλέπουμε λοιπόν, ότι το ζήτημα της συνδικαλιστικής παρέμβασης με απτούς και υλικούς όρους στα ζωντανά και μαζικά όργανα των εργαζομένων, που δεν είναι άλλα από τα σωματεία τους, βρισκόταν ανέκαθεν στην ατζέντα των αναρχικών.
Με την ελπίδα να συναντηθούμε στους αγώνες της εργατικής τάξης για την ανατροπή του σάπιου κόσμου της κρατικής και καπιταλιστικής βαρβαρότητας. Με την ελπίδα να συνεισφέρουμε -ως σάρκα από τη σάρκα της εργατικής τάξης- τόσο στην ενίσχυση του μετώπου προάσπισης των ταξικών συμφερόντων, όσο και, βάζοντας μπροστά τις δικές μας ανάγκες, στο πέρασμα στην αντεπίθεση. Να κρατήσουμε σαν αμόνι και να χτυπήσουμε σαν σφυρί μαζί με τα ταξικά μας αδέρφια. Να αντισταθούμε στην επιβολή των συνθηκών σύγχρονης σκλαβιάς και στην επίθεση πάνω στα κεκτημένα και στα δικαιώματά μας. Να βρεθούμε με όλες μας τις δυνάμεις εκεί που αναπνέει ο αγώνας για ζωή, αξιοπρέπεια και ελευθερία. Να οργανώσουμε την αυτοάμυνα και την αντεπίθεση.
Όπως γράφει και ο Κροπότκιν: «Αυτή η κόκκινη σημαία -η ελπίδα των σκληρά εργαζόμενων και βασανισμένων μαζών- αποτελεί τώρα δική μας κληρονομιά. Ας την κρατήσουμε ακλόνητη και ακηλίδωτη· ας ζήσουμε γι’ αυτή και, αν είναι αναγκαίο, ας πεθάνουμε γι’ αυτή, όπως έκαναν τα αδέρφια μας στο Σικάγο».

αναρχική ομάδα «δυσήνιος ίππος»

από τον πρόλογο της έκδοσης

δυσήνιος ίππος Aρθρα-Αναλυσεις, ΒΙΒΛΙΑ, ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ

Η URSULA LE GUIN ΚΑΙ Η ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ

Η αλήθεια είναι πως η Urusla K. Le Guin δεν χρειάζεται ιδιαίτερες συστάσεις. Οι περισσότεροι απ’ όσους ασχολούνται με τον κόσμο του λογοτεχνικού βιβλίου, την έχουν λίγο ή πολύ ακουστά. Οι ενδιαφερόμενοι για την πολιτική λογοτεχνία σίγουρα θα γνωρίζουν –εάν δεν έχουν διαβάσει– το σημαδιακό «Ο αναρχικός των δύο κόσμων», ένα από τα διασημότερα έργα τόσο της ίδιας όσο και της επιστημονικής φαντασίας στο σύνολό της. Οι λάτρεις της ηρωικής φαντασίας θα την ξέρουν από το «Έπος της Γαιοθάλασσας», μια σειρά διόλου ηρωικών και επικών βιβλίων που αμφισβητούν και αποδομούν μαεστρικά τις παραπάνω αξίες με την τόσο χαρακτηριστική, ευαίσθητη λυρικότητα της συγγραφέα. Βραβευμένη και πολυδιαβασμένη, με την πλειονότητα των μυθιστορημάτων της μεταφρασμένη σε πολλές γλώσσες, παρόλα αυτά η Le Guin παραμένει μια δημιουργός της οποίας το έργο διατηρεί την αξία του μακριά από επίσημες αναγνωρίσεις και διακρίσεις, πέρα από το εσωτερικής κατανάλωσης, ακίνδυνο ακαδημαϊκό πλαίσιο στο οποίο –δυστυχώς– συνηθίζουν να κινούνται πολλοί από τους μεγαλύτερους συγγραφείς και ποιητές.

Ηλικιακά μα και συγγραφικά η Le Guin ανήκει στη γενιά εκείνη των –κατά βάση αμερικανών και βρετανών– συγγραφέων επιστημονικής φαντασίας που αποκαλούνται Νέο Κύμα. Δραστηριοποιούμενοι κυρίως στις δεκαετίες του ’60 και του ’70, χαρακτηρίζονται από έντονη κοινωνική ανησυχία και πολιτικοποίηση, καθώς και από τη μετάβαση του ενδιαφέροντος από το αχανές σύμπαν στη γη, εξετάζοντας όχι τόσο τις δυνατότητες της επιστήμης και της τεχνολογίας στο μέλλον, όσο την αλλαγή της ζωής των ανθρώπων και της δομής των ανθρώπινων κοινωνιών σε συνάρτηση με την καλπάζουσα τεχνολογική εξέλιξη αλλά και την ολοένα εντονότερη αστικοποίηση και την όξυνση του καπιταλιστικού πλαισίου εντός του οποίου καλούνται οι κοινωνίες αυτές να υπάρξουν (υπό αυτή την έννοια, μπορούμε να πούμε πως ο μετέπειτα φορέας των ιδεών του Νέου Κύματος κατά τις δεκαετίες του ’80 και του ’90 υπήρξε το είδος του Κυβερνοπάνκ, σημαντικότερος λογοτεχνικός εκπρόσωπος του οποίου είναι κατά κοινή ομολογία ο William Gibson, εκτενέστερη αναφορά στον οποίο έχει πραγματοποιηθεί σε παλαιότερο άρθρο).

Continue reading “Η URSULA LE GUIN ΚΑΙ Η ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ“ →
δυσήνιος ίππος Aρθρα-Αναλυσεις, ΒΙΒΛΙΑ, Μεταφρασεις

Χαιρετισμός του Δ. Κουφοντίνα από τη φυλακή του Δομοκού στις εκδηλώσεις με τον Πασκουάλε Αμπατάντζελο

Χαιρετισμός του συντρόφου – πολιτικού κρατούμενου Δημήτρη Κουφοντίνα από τη φυλακή του Δομοκού που διαβάστηκε στις δυο Εκδηλώσεις – Βιβλιοπαρουσιάσεις της αυτοβιογραφίας “Έτρεχα και σκεφτόμουν την Άννα. Μια ιστορία της δεκαετίας του ‘70” (Εκδόσεις Διάδοση. Αθήνα, 2020) που πραγματοποιήθηκαν με τη συμμετοχή του συγγραφέα της, συντρόφου – πρώην πολιτικού κρατούμενου Πασκουάλε Αμπατάντζελο, στην Αθήνα την Παρασκευή 7/10 στο Red ‘n Noir & την Πάτρα το Σάββατο 8/10/2022 στο δημοτικό Μέγαρο Λόγου και Τέχνης.

Continue reading “Χαιρετισμός του Δ. Κουφοντίνα από τη φυλακή του Δομοκού στις εκδηλώσεις με τον Πασκουάλε Αμπατάντζελο” →
δυσήνιος ίππος Αυτοδιαχειριζομενος χωρος επι τα προσω, ΒΙΒΛΙΑ

Παρουσίαση της αυτοβιογραφίας του Πασκουάλε Αμπατάντζελο “Έτρεχα και σκεφτόμουν την Άννα – Μια ιστορία της δεκαετίας του 70”

ΕΚΔΗΛΩΣΗ – ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ
με συμμετοχή του συγγραφέα ΠΑΣΚΟΥΑΛΕ ΑΜΠΑΤΑΝΤΖΕΛΟ
της αυτοβιογραφίας του «Έτρεχα και σκεφτόμουν την Άννα. Μια ιστορία της δεκαετίας του ’70» (Εκδόσεις Διάδοση).

δυσήνιος ίππος ΒΙΒΛΙΑ, Δυσηνιος Ιππος, Μεταφρασεις, εκδόσεις "δυσήνιος τύπος"

[ΥΠΟ ΕΚΔΟΣΗ] “ΑΝΑΡΧΙΚΟΙ ΚΑΙ ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ | ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΤΟΥ ΠΙΟΤΡ ΚΡΟΠΟΤΚΙΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΜΟ”

Το επόμενο διάστημα θα κυκλοφορήσει η ανθολογία κείμενων του Κροπότκιν σχετικά με τον συνδικαλισμό. Κείμενα που γράφτηκαν από το 1881 μέχρι το 1912 αλλά παραμένουν σε μεγάλο βαθμό επίκαιρα. Μπορεί να γράφτηκαν σε μια άλλη εποχή και κάτω από διαφορετικές συνθήκες αλλά μέχρι και σήμερα αποτελούν χρήσιμο εργαλείο για τους αγωνιστές. Μέσα από την έκδοση του βιβλίου ευελπιστούμε να αναδείξουμε άγνωστες πλευρές της σκέψης του Κροπότκιν αλλά και να συμβάλουμε στον ευρύτερο διάλογο που πραγματοποιείται στο κίνημα σχετικά με τη συμμετοχή και το ρόλο των αναρχικών στα συνδικάτα. Να σκεφτούμε πάνω στις θέσεις του Κροπότκιν, για να ενισχύσουμε την οργάνωση της παρέμβασης των αναρχικών στα συνδικάτα αλλά και συνολικά την ανασυγκρότηση του εργατικού κινήματος.

“Λέγεται συχνά πως: «Ο ρόλος μας είναι προδιαγεγραμμένος. Τη στιγμή που ο λαός θα πάρει τους δρόμους το μόνο που πρέπει να κάνουμε είναι να στρέψουμε τον αγώνα προς τις πράξεις». Πολύ καλά λοιπόν! Αλλά οι μάζες πρέπει να ξέρουν ποιοι είμαστε· οι αναρχικοί θα πρέπει να έχουν το θάρρος να εμπλέκονται στον αγώνα· και όλα αυτά απαιτούν να έχουμε αφιερώσει από πριν πολύ χρόνο προς αυτή την κατεύθυνση.”

“Αν σταθούμε και σκεφτούμε πως μπορούν να αγωνιστούν οι εργάτες ενάντια στους εκμεταλλευτές τους, θα δούμε πως δεν υπάρχει τίποτα που να μπορεί να γείρει την πλάστιγγα υπέρ τους περισσότερο, από ότι οι τεράστιες εργατικές ενώσεις που αγκαλιάζουν εκατομμύρια προλετάριων στον αγώνα ενάντια στα χιλιάδες και εκατομμύρια αποθέματα χρυσού που κατέχουν οι εκμεταλλευτές. Αυτό που χρειάζεται σήμερα περισσότερο απ’ όλα είναι άνθρωποι· άνθρωποι έτοιμοι να ριχτούν στη μάχη ενάντια στον εχθρό, έτοιμοι να τον οδηγήσουν στο τελευταίο του καταφύγιο.

Και πρέπει να εξασφαλίσουμε πως τέτοιοι άνθρωποι θα συναντηθούν, θα ενωθούν μεταξύ τους και θα υποστηρίξουν ο ένας τον άλλο.

Οφείλουν να έρθουν σε επαφή πάνω απ’ όλα μέσα στα συνδικάτα τους· χωρίς αυτό δεν μπορεί να υπάρξει αμοιβαία εμπιστοσύνη.

Και χωρίς αμοιβαία εμπιστοσύνη, δεν υπάρχει θάρρος, παρά μόνο ήττα!”

δυσήνιος ίππος Aρθρα-Αναλυσεις, ΒΙΒΛΙΑ, Ζερμιναλ, Πολιτισμος

Η απολιτίκ λογοτεχνία είναι πολιτική επιλογή

Έπειτα από απουσία τριών ετών, φέτος από τις 26 ως τις 28 Μαΐου ο αυτοδιαχειριζόμενος χώρος Επί Τα Πρόσω πραγματοποιεί –για έκτη φορά στα εννέα χρόνια παρουσίας του στην πόλη της Πάτρας– το Φεστιβάλ Αναρχικού Βιβλίου. Επί τη ευκαιρία αυτού, λοιπόν, θεωρούμε πως αρμόζει να μιλήσουμε για τη σημασία του βιβλίου σε μια εποχή που δεν δείχνει να διαθέτει χώρο για αυτό, καθώς και για τη σημασία του πολιτικού χαρακτήρα της λογοτεχνίας σε ένα εκδοτικό κατεστημένο που προσπαθεί με κάθε τρόπο να την απογυμνώσει από αυτόν.

Continue reading “Η απολιτίκ λογοτεχνία είναι πολιτική επιλογή” →
δυσήνιος ίππος Aρθρα-Αναλυσεις, ΒΙΒΛΙΑ, Πολιτισμος

Ο Φερέρ και το Μοντέρνο Σχολείο

Το βιβλίο Το Μοντέρνο Σχολείο. Η καταγωγή και τα ιδανικά του αποτελεί την προσωπική παιδαγωγική παρακαταθήκη του Φρανσίσκο Φερέρ ι Γκουάρδια. Η συγγραφή του πραγματοποιείται την περίοδο μετά την αποφυλάκισή του σε μια ύστατη προσπάθειά του να υπερασπιστεί το έργο ζωής του από τις απελπισμένες προσπάθειες των συντηρητικών κύκλων του ισπανικού κράτους να το αποσιωπήσουν, να το φιμώσουν και να το καταστείλουν ολοκληρωτικά προτού συνεχίσει να επεκτείνεται στη συνείδηση και στην καθημερινότητα των ανθρώπων που το αγκάλιασαν, δηλαδή στους φτωχούς αγρότες και εργάτες, στους προοδευτικούς κύκλους, στο εργατικό και ελευθεριακό κίνημα της ισπανικής περιφέρειας.

Continue reading “Ο Φερέρ και το Μοντέρνο Σχολείο” →
δυσήνιος ίππος Aρθρα-Αναλυσεις, ΒΙΒΛΙΑ, Ζερμιναλ, Πολιτισμος

Αντόνιο Τσίερι, μια ζωή και ένας θάνατος για τον αντιφασισμό και την αναρχία

Στις 7 Απρίλη του 1937, ο Ιταλός αναρχικός συνδικαλιστής Αντόνιο Τσιέρι, έπεφτε από τα φασιστικά πυρά στη μάχη της Χουέσκα, στην Ισπανία.
Ο θρήνος για τον χαμό του ξεπερνάει τα ισπανικά όρια και φτάνει μέχρι τη «δεύτερη πατρίδα» του, τη φτωχογειτονιά της Πάρμας, το Ολτρετορέντε. Ένας ηλικιωμένος Αρντίτο ντε Πόπολο αφηγείται: «“Σκότωσαν τον Τονίνο!” Η φωνή σκόρπισε στο μέτωπο και στα μετόπισθεν, έφτασε μέχρι την Βαρκελώνη, και μετά από κάποιο καιρό και εδώ, σ’ εμάς, στον κόσμο του Ολτρετορέντε, τον εξαναγκασμένο να σιωπά αλλά ανυπότακτο. Άντρες και γυναίκες σκληραγωγημένοι από τα βάσανα, από τους αμέτρητους πόνους και απογοητεύσεις, ξεσπούσαν σε κλάματα σα μικρά παιδιά ακούγοντας την είδηση. Είχε πεθάνει ο Τονίνο, “ο κόκκινος”, “ο κομαντάντε” του Ναβίλιο, εκεί που κανένας δεν τον θεωρούσε “ξενομερίτη”, εκεί που πολλοί τον κλάψαν σαν αίμα από το αίμα τους, σαν αλησμόνητο αδερφό».

Continue reading “Αντόνιο Τσίερι, μια ζωή και ένας θάνατος για τον αντιφασισμό και την αναρχία” →
δυσήνιος ίππος Aρθρα-Αναλυσεις, ΒΙΒΛΙΑ, Πολιτισμος

Η αναγέννηση ενός επαναστάτη

Το ξημέρωμα της 8ης Φεβρουαρίου του 1921 ο αναρχικός Ρώσος επαναστάτης Πιότρ Κροπότκιν πρόκειται να αφήσει την τελευταία του πνοή, όταν δέχεται μια μυστηριώδη επίσκεψη από το μέλλον. Ένας παράξενος άντρας ονόματι Άντσι Μαχούρ στέκεται πάνω από το νεκροκρέβατό του και του προσφέρει μια απίθανη ευκαιρία: αντί να πεθάνει εκείνη την ημέρα (όπως γνωρίζουμε πως έχει συμβεί), μπορεί να επιλέξει να ταξιδέψει πολλά χρόνια μπροστά από την εποχή του, στη δύση του 20ου αιώνα, και να ζήσει τη ζωή του από την αρχή ως νέος, στις ΗΠΑ. Υποκινούμενος από την υλιστική του απέχθεια για τον θάνατο, καθώς και από μια βαθιά, συμβατή με τον αναρχικό χαρακτήρα του, λαχτάρα για ζωή και διαρκή εμπειρία και μάθηση, ο Κροπότκιν δέχεται την προσφορά του χρονοταξιδιώτη και αναγεννιέται σε έναν κόσμο τελείως διαφορετικό από αυτόν που μέχρι τότε γνώριζε και που έχει πια αφήσει πίσω του – τελείως διαφορετικό, κι όμως τόσο ίδιο ως προς ένα συγκεκριμένο ζήτημα: την εξουσιαστική καταπίεση και εκμετάλλευση. Και για μια ακόμη φορά στη ζωή του, βρίσκεται αντιμέτωπος με το άδικο.


Αυτή είναι με λίγα λόγια η αρχή και η κεντρική υπόθεση του βιβλίου «Η αναγέννηση ενός επαναστάτη» του Dennis Danvers, που κυκλοφόρησε για πρώτη φορά στα ελληνικά τον Ιούνη του 2021 από τις εκδόσεις Στάσει Εκπτίπτοντες. Μια από τις πιο ενδιαφέρουσες εκδοτικές εκπλήξεις της περασμένης χρονιάς, ένα βαθιά κοινωνικοπολιτικό μυθιστόρημα γραμμένο στον απόηχο της επίθεσης στο παγκόσμιο κέντρο εμπορίου και της κήρυξης από τις Ηνωμένες Πολιτείες του «πολέμου ενάντια στην τρομοκρατία», που εξελίσσεται στην Αμερική της παγκοσμιοποίησης, των μετά-Λος Άντζελες κινημάτων, της «δίχως μέλλον» οργισμένης πρωτοκοσμικής νεολαίας. Σε ένα τέτοιο πλαίσιο έρχεται ο αναγεννημένος πρίγκιπας-επαναστάτης να αναπροσαρμοστεί, να γνωρίσει τον κόσμο του μέλλοντος, να συνδεθεί με αγωνιστές με πολύ διαφορετική νοοτροπία και καταβολές από τον ίδιο και, τελικά, να έρθει αντιμέτωπος με ένα μεγάλο δίλημμα: αν θα αφεθεί στην εύκολη μαγεία αυτού του νέου κόσμου και στην άνεση του να είναι ξανά νέος ή αν θα διατηρήσει τις επαναστατικές, αναρχικές ιδέες και τον ακέραιο χαρακτήρα του ως το τέλος πληρώνοντας το ανάλογο τίμημα.

Continue reading “Η αναγέννηση ενός επαναστάτη” →
δυσήνιος ίππος ΒΙΒΛΙΑ, Πολιτισμος

Ο Μορμόλης, κάτι παραπάνω από ένα παιδικό παραμύθι…

Ο Μορμόλης, κάτι παραπάνω από ένα παιδικό παραμύθι…

«Τόση φασαρία για ένα κουτί»

Ο Μορμόλης είναι ένα παραμύθι, ένα θεατρικό έργο για παιδιά, το οποίο γράφτηκε από τον Γερμανό θεατρικό συγγραφέα Ράινερ Χάχφελντ.

Το έργο άνηκε στο ρεπερτόριο του θιάσου του Φόλκερ Λούντβιχ, αδερφού του Χαχφελντ, «Gripstheater» («Θέατρο Γκρίπς»)  της πρώην Δυτικής Γερμανίας που πιστοποιεί -την ίδια εποχή στη Δυτική Ευρώπη- την ανανέωση του ρεπερτορίου και της σκηνοθεσίας στο θέατρο για παιδιά, επιδιώκοντας να δοθούν πλέον κοινωνικές και πολιτικές προεκτάσεις.  

Ο Μορμόλης ήταν ένα έργο που αποκήρυττε τα χαρακτηριστικά των παραμυθιών: δεν ήταν ρομαντικό, ούτε διδακτικό. Απεναντίας, αναφερόταν σε δύο αδέλφια, ένα αγόρι και ένα κορίτσι, που περνούσαν τις διακοπές τους κοντά στο θείο και τη θεία τους και μια μέρα ξεκίνησαν να παίζουν με ένα κουτί: το Μορμόλη. Ο Μορμόλης έγινε ένας φανταστικός φίλος των παιδιών, όπως αυτούς που συνηθίζουν να έχουν τα παιδιά και έλεγε στους μεγάλους όσα δεν τολμούσαν να πουν οι μικροί. Οι μεγάλοι δεν καταλάβαιναν τι είναι αυτό το μυστηριώδες και ύποπτο κουτί. Το φοβούνταν και θύμωναν. Το κουτί- σύμβολο πήρε μεγάλες προεκτάσεις μέσα στον κόσμο των ενηλίκων και άρχισε να τρομάζει ολόκληρη την πολιτεία που επιστρατεύτηκε εναντίον ενός φοβερού εχθρού. Ο αστυνόμος ήρθε να το συλλάβει, ο στρατηγός προσπάθησε να το καταστρέψει με ένα κανόνι, ακόμα και ο υπουργός επενέβη. Τελικά, ο γκρινιάρης γείτονας κύριος Μπουρίνιας πήρε το πριόνι του και κομμάτιασε το Μορμόλη. Ο Μορμόλης όμως ήταν άτρωτος, μια και μπορούσε να γίνεται ότι θέλουν τα παιδιά : παπούτσι, καπέλο, ποτήρι ή μπουρί της σόμπας. Κι αν έκοβες έναν Μορμόλη στα δυο, είχες δυο Μορμόληδες, αν τον έκοβες στα τρία, είχες τρεις Μορμόληδες. Στο τέλος, τα παιδιά που με τη φαντασία τους έβλεπαν τα πράγματα διαφορετικά από τη στεγνή πρακτική των μεγάλων νίκησαν. Και κάποιοι από τους μεγάλους κατάλαβαν το μυστικό: πως αν αγαπάς τα παιδιά, αγαπάς και τους Μορμόληδες. 

Μέσα στο παραμύθι υπάρχουν τόσες εικόνες γνώριμες, οι οποίες όμως μπαίνουν στην πραγματική τους ανθρώπινη βάση. Ένα παραμύθι, που σπάει όλα τα κατεστημένα, όλες τις μικροπρέπειες που γεννάει αυτός ο κόσμος, ένας κόσμος γεμάτος παθογένειες.

«Οι κήποι είναι για τα παιδιά». Ο «καλός» νοικοκύρης δεν αφήνει τα παιδιά να παίζουν στον κήπο για να μην του χαλάσουν το γρασίδι. Η ιδιοκτησία του επιτρέπει να αφήνει ένα κήπο να μαραζώνει αντί να τον παρέχει στα παιδιά που δεν έχουν πού να παίξουν.

Καυτηριάζει με χιούμορ τις ηλίθιες ιεραρχίες και μικροεξουσίες αυτής της κοινωνίας, αυτού του σάπιου κόσμου.

Η εμμονή της ελληνικής οικογένειας με την τηλεόραση και η ακατανόητη ανάγκη των γονιών για τυφλή υπακοή των παιδιών στις εντολές τους είναι αυτά που με τόση φυσικότητα σχολιάζει το παραμύθι.

Ο Μορμόλης αντικατοπτρίζει όλα όσα θέλουμε, μικροί και μεγάλοι, και δεν τολμάμε να πούμε. Αντικατοπτρίζει το δίκαιο που μας πνίγει.

Μα είναι επίσης και αυτός που είναι έτοιμος να το υπερασπιστεί. Ο Μορμόλης είναι η ανατρεπτική ψυχή του εαυτού μας που τολμάει να βάλει ανάχωμα σε ανούσια πρέπει και μη. Ο Μορμόλης είναι αυτή η πτυχή μας που τα βάζει με την κυριαρχία. Ο Μορμόλης είναι αυτή η πτυχή του εαυτού μας που φοβούνται. Γι αυτό όταν εμφανίζεται όλοι συνωμοτούν για την καταστολή της.

Ο Μορμόλης είναι αυτό το απάγκιο μας όταν πια τίποτα άλλο δεν μας έχει μείνει, όταν πια τίποτα δεν έχουμε να χάσουμε και για να τον υπερασπιστούμε δε θα τρομοκρατηθούμε από ιεραρχίες και κατασταλτικούς μηχανισμούς.

Όλα αυτά είναι ο Μορμόλης. Μα η αλήθεια είναι πως είναι πολλά περισσότερα και σίγουρα δεν είναι ένα κουτί. Και αυτό που δε θα καταλάβουν ποτέ, είναι πως αν προσπαθήσεις να τον καταστρέψεις θα γεννηθούν 2 και 3 και 10 Μορμόληδες.

*Η πρώτη παράσταση του έργου στην Αθήνα είχε προγραμματιστεί για τις 23 Νοεμβρίου.  Μεσολάβησαν όμως τα γεγονότα του Πολυτεχνείου και ο θίασος, όπως και κάποια αλλά θέατρα της πόλης, ανέβαλε την πρεμιέρα του σε ένδειξη συμπαράστασης στους έγκλειστους του Πολυτεχνείου,  η οποία τελικά πραγματοποιήθηκε στις 30 Νοεμβρίου του 1973.

Μαρία Μ.