Το βιβλίο Το Μοντέρνο Σχολείο. Η καταγωγή και τα ιδανικά του αποτελεί την προσωπική παιδαγωγική παρακαταθήκη του Φρανσίσκο Φερέρ ι Γκουάρδια. Η συγγραφή του πραγματοποιείται την περίοδο μετά την αποφυλάκισή του σε μια ύστατη προσπάθειά του να υπερασπιστεί το έργο ζωής του από τις απελπισμένες προσπάθειες των συντηρητικών κύκλων του ισπανικού κράτους να το αποσιωπήσουν, να το φιμώσουν και να το καταστείλουν ολοκληρωτικά προτού συνεχίσει να επεκτείνεται στη συνείδηση και στην καθημερινότητα των ανθρώπων που το αγκάλιασαν, δηλαδή στους φτωχούς αγρότες και εργάτες, στους προοδευτικούς κύκλους, στο εργατικό και ελευθεριακό κίνημα της ισπανικής περιφέρειας.
Μέσα σε ένα περιβάλλον ακραίας φτώχειας και κοινωνικής λεηλασίας, μέσα σε μια ασφυκτική συνθήκη όπου μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας αδυνατεί να ανταπεξέλθει στο να καλύψει τις βασικές του ανάγκες και να ζήσει κάτω από στοιχειωδώς αξιοπρεπείς συνθήκες, μέσα σε συνθήκες γενικευμένης κρίσης (υγειονομικής, οικονομικής, οικολογικής, κοινωνικής) και όξυνσης των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών και των καπιταλιστικών αντιθέσεων καλούμαστε να οργανώσουμε τη δράση μας. Να οργανώσουμε τη δράση μας, όχι αποκομμένοι από τη μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία, αλλά ως κομμάτι της. Ως κομμάτι των εργατών που βιώνουν την εργασιακή βαρβαρότητα στο πετσί τους, που βιώνουν την υπερκμετάλλευση να τους συνθλίβει, που ψάχνουν αγωνιωδώς μεροκάματο, που αδυνατούν να πληρώσουν τους λογαριασμούς, που βρέθηκαν άνεργοι γιατί ζήτησαν τα αυτονόητα. Ως εργάτες που βλέπουν τη μία κατάκτηση μετά την άλλη να χτυπιέται από κυβερνητικά νομοσχέδια, που βλέπουν τον μισθό τους να μειώνεται, που βλέπουν τα δικαιώματα τους να χτυπιούνται το ένα μετά το άλλο. Ως άνεργοι που τους κόβουν το ρεύμα γιατί δεν έχουν να πληρώσουν τον λογαριασμό, ως άστεγοι που τους πήραν το σπίτι γιατί χρωστούσαν, ως άνθρωποι που αδυνατούν να πληρώσουν το σούπερ μάρκετ για να ζήσουν. Ως εργάτες που δεν μπορούν να πάνε για δουλειά γιατί τσακίστηκαν από ένα εργατικό «ατύχημα» και δούλευαν μαύρα και ανασφάλιστα. Ως εργάτες που θέλουν να σηκώσουν κεφάλι απέναντι στην εργοδοτική τρομοκρατία, που θέλουν να ανασάνουν μέσα στην ασφυξία που τους προκαλεί η επίθεση του συστήματος αλλά πέφτουν διαρκώς σε τοίχο.
Ζούμε σε μία περίοδο οξυμένης οικονομικής, κοινωνικής και υγειονομικής κρίσης, όπου η διαρκής εγκληματική, κρατική διαχείριση της πανδημίας συνεχίζει να συσσωρεύει νεκρούς στα κρεβάτια των νοσοκομείων. Παράλληλα, μετά από τόσους μήνες που η κοινωνική βάση βιώνει ένα όργιο απαγορεύσεων και καταστολής, σήμερα η πορεία της πανδημίας θάβεται με στόχο την εύρυθμη λειτουργία της αγοράς στα πλαίσια του κρατικού καπιταλιστικού συστήματος, ενώ οι καταπιεσμένοι επωμίζονται ολοένα και πιο πολύ τις τραγικές συνέπειες όλης της προηγούμενης περιόδου, σε οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο. Ετούτη την βαθιά οικονομική κρίση που έχει επέλθει μετά από την μεγάλη έξαρση της πανδημίας έρχεται να ενισχύσει τον τελευταίο μήνα το ξέσπασμα του πολέμου στην Ουκρανία, με ισχυρές ανατιμήσεις σε βασικά αγαθά, με την ακρίβεια σε ρεύμα, πετρέλαιο και τρόφιμα να οδηγεί στην πείνα και την ανέχεια όλους τους ανθρώπους της κοινωνικής βάσης. Μα όλα αυτά αποτελούν τροφή στα χέρια των φασιστών που προσπαθούν να σηκώσουν κεφάλι ξανά.
Όταν το 2013 οι αστικοί κύκλοι προετοίμαζαν τα πρώτα βήματα για την προώθηση της καύσης σκουπιδιών, λίγοι ίσως φαντάζονταν πως κυοφορούνταν μια μεγάλη κοινωνική σύγκρουση στην πόλη του Βόλου. Το πεδίο εξάλλου είχε επιλεχθεί σχολαστικά για να μην εκδηλωθούν «κοινωνικές παρενέργειες». Μια εταιρία με ιστορία στην κοινωνική ενσωμάτωση (ΑΓΕΤ). Ένας επιχειρηματικός όμιλος που δε διστάζει πουθενά, ακόμα και στη χρηματοδότηση πολεμικών επιχειρήσεων (Lafarge στη Συρία). Ένα επιχειρησιακό σωματείο «κοινωνικός εταίρος». Δήμαρχοι και περιφερειάρχες (Μπέος και Αγοραστός) manager επιχειρηματικών project. Το ΕΣΠΑ για πλούσια χρηματοδότηση και μια κυβέρνηση (ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ) ύπνωσης των λαϊκών διεκδικήσεων που θα κλιμακώσει γοργά το όλο εγχείρημα. Το εν λόγω εγχείρημα είχε βέβαια την ανάλογη ιδεολογική προετοιμασία. Προσέλκυση στρατηγικών επενδύσεων, «φιλοπεριβαλλοντική» λύση για τη διαχείριση των σκουπιδιών, εξοικονόμηση ενέργειας. Ο όλος σχεδιασμός εξάλλου λάμβανε χώρα σε μία περίοδο που «φούντωνε» ο ενεργειακός πόλεμος σε όλα τα επίπεδα και οι «εναλλακτικές πηγές ενέργειας» και τα «εναλλακτικά καύσιμα» είχαν την τιμητική τους. Η κρίση του καπιταλισμού και η ανάγκη ξεδιπλώματος νέων πεδίων κερδοφορίας ήταν και είναι τελικά η κινητήριος δύναμη για τη γενίκευση ενός πολέμου ενάντια στον άνθρωπο και στο περιβάλλον.
Στις 7 Απρίλη του 1937, ο Ιταλός αναρχικός συνδικαλιστής Αντόνιο Τσιέρι, έπεφτε από τα φασιστικά πυρά στη μάχη της Χουέσκα, στην Ισπανία. Ο θρήνος για τον χαμό του ξεπερνάει τα ισπανικά όρια και φτάνει μέχρι τη «δεύτερη πατρίδα» του, τη φτωχογειτονιά της Πάρμας, το Ολτρετορέντε. Ένας ηλικιωμένος Αρντίτο ντε Πόπολο αφηγείται: «“Σκότωσαν τον Τονίνο!” Η φωνή σκόρπισε στο μέτωπο και στα μετόπισθεν, έφτασε μέχρι την Βαρκελώνη, και μετά από κάποιο καιρό και εδώ, σ’ εμάς, στον κόσμο του Ολτρετορέντε, τον εξαναγκασμένο να σιωπά αλλά ανυπότακτο. Άντρες και γυναίκες σκληραγωγημένοι από τα βάσανα, από τους αμέτρητους πόνους και απογοητεύσεις, ξεσπούσαν σε κλάματα σα μικρά παιδιά ακούγοντας την είδηση. Είχε πεθάνει ο Τονίνο, “ο κόκκινος”, “ο κομαντάντε” του Ναβίλιο, εκεί που κανένας δεν τον θεωρούσε “ξενομερίτη”, εκεί που πολλοί τον κλάψαν σαν αίμα από το αίμα τους, σαν αλησμόνητο αδερφό».
Ύστερα ήρθανε τα λάβαρα, οι σημαίες κι οι φανφάρες κι οι τοίχοι γκρεμιστήκανε απ’ τις άναρθρες κραυγές Πτώματα ακέφαλα χορεύανε τρελά και τρέχανε σα μεθυσμένα όταν βαρούσανε οι καμπάνες Τότε, θυμάσαι, που μου λες: Ετέλειωσεν ο πόλεμος! Όμως ο Πόλεμος δεν τέλειωσεν ακόμα. Γιατί κανένας πόλεμος δεν τέλειωσε ποτέ! Μ. Αναγνωστάκης
Το 1992, μέσα σε ένα κλίμα γενικευμένης υπεραισιοδοξίας για τα αφεντικά του πλανήτη, κυκλοφόρησε το βιβλίο του συνεργάτη του υπουργείου εξωτερικών των ΗΠΑ, Φράνσις Φουκουγιάμα «Το τέλος της ιστορίας και ο τελευταίος άνθρωπος». Μετά την παγκόσμια ανατροπή του παγκόσμιου γεωπολιτικού και γεωοικονομικού περιβάλλοντος που διαμορφώθηκε πάνω στα ερείπια του Β Παγκοσμίου Πολέμου, το βιβλίο αυτό του Φουκογιάμα εξέφραζε την επίσημη ιδεολογία της θριαμβεύουσας αμερικανικής αστικής τάξης (η οποία ταυτόχρονα θεωρούσε τον εαυτό της ως καθολική τάξη που αντιπροσωπεύει τα συμφέροντα του παγκόσμιου καπιταλισμού): «Σήμερα, με δυσκολία μπορούμε να φανταστούμε έναν καλύτερο κόσμο από τον δικό μας ή ένα μέλλον που δεν είναι στην ουσία δημοκρατικό και καπιταλιστικό (…) Άλλες εποχές που χαρακτηρίζονται από περιορισμένη στοχαστικότητα, επίσης θεωρούσαν ότι ήταν οι καλύτερες, αλλά εμείς καταλήγουμε στο συμπέρασμα αυτό έχοντας εξαντλήσει τις δυνάμεις μας στην αναζήτηση εναλλακτικών λύσεων». Ο καπιταλισμός, λοιπόν, αποτελεί το «ακροτελεύτιο σημείο ιδεολογικής εξέλιξης της ανθρωπότητας», οριστική και ανώτερη μορφή διακυβέρνησης. Πλέον, ολόκληρος ο πλανήτης μπαίνει σε μια διαδικασία μετάβασης στη μετά-ιστορική εποχή, όπου ολόκληρος ο πλανήτης θα υιοθετήσει το σύστημα διακυβέρνησης της Δύσης. Επειδή, όμως, ο διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες η μετάβαση αυτή δεν γίνεται με ευθύγραμμο τρόπο. Με δυο λόγια, το σχήμα αυτό αποτελεί το ιδεολογικό πέπλο της δυτικής επεμβατικότητας. Ήταν η εποχή της PAX AMERICANA, του μονοπολικού (ή μόνο-πολυπολικού κόσμου) και η «δημοκρατία» ήταν το βασικό εξαγώγιμο προϊόν των ΗΠΑ, ώστε τα βάρβαρα έθνη να ευθυγραμμιστούν με το κυρίαρχο πρότυπο.
Εδώ και μήνες στην Ερεσό της Λέσβου τρέχει ένας κοινοτικός αγώνας κατοίκων για την υπεράσπιση της παραλίας του χωριού. Πρόκειται για παραλία 3 χιλιομέτρων που στο μεγάλο της κομμάτι παραμένει ένα φυσικό τοπίο ανεκτίμητης ομορφιάς, αδόμητο, και ένας δημόσιος και ελεύθερα προσβάσιμος χώρος για όλους. Λόγω αυτού ελκύει τους θερινούς μήνες μεγάλο κομμάτι του εναλλακτικού τουρισμού, λόγω και της ύπαρξης του ελεύθερου κάμπινγκ στην περιοχή. Η παραλία αυτή απειλείται πλέον ανοιχτά με σχέδια οικοδόμησης. Το περασμένο καλοκαίρι ο Δήμος Δυτικής Λέσβου επιχείρησε να υλοποιήσει ένα θεματικό πάρκο με περιφράξεις, πάρκινγκ αμφιθέατρο και παιδική χαρά, σε σημείο πάνω στην παραλία χωρίς την ενημέρωση της τοπικής κοινότητας και χωρίς να το έχει αιτηθεί ποτέ η ίδια. Εκεί γεννήθηκε η πρωτοβουλία υπεράσπισης παραλίας – αμμουδιάς της Σκάλας Ερεσού από κατοίκους που οργανώθηκαν αδιαμεσολάβητα και αποφάσισαν να αντιδράσουν. Μετά από διάφορες και πολύμορφες δράσεις ο Δήμος αναδιπλώθηκε παγώνοντας το έργο.
Στα τέλη Μαρτίου, ψηφίστηκε «νύχτα» μια τροπολογία, σύμφωνα με την οποία οι εφημερίδες υποχρεώνονται πλέον να αναγράφουν στην ταυτότητά τους διευθυντή και διευθυντή σύνταξης, οι οποίοι θα πρέπει υποχρεωτικά να είναι μέλη δημοσιογραφικής-εκδοτικής ένωσης. Η κίνηση αυτή έχει ως ξεκάθαρους αποδέκτες όσες εφημερίδες δεν εκδίδονται από ελεγχόμενα από την κυβέρνηση ή από τα συστημικά, αστικά κόμματα, τις εφημερίδες που αντανακλούν τις θέσεις και τις ιδέες οργανώσεων της ριζοσπαστικής αριστεράς και του ελευθεριακού κινήματος, οι οποίες εκδίδονται συλλογικά από αγωνιστές και αγωνίστριες χωρίς απαραίτητα αυτοί να είναι επαγγελματίες δημοσιογράφοι.
Προφανώς, η νέα αυτή τροπολογία δεν εκπλήσσει κανέναν. Η συντριπτική πλειοψηφία της κοινωνίας, και ιδιαίτερα η εργατική τάξη και οι εκμεταλλευόμενοι, γνωρίζει πολύ καλά πως η «ελευθερία» του Τύπου δεν είναι παρά ένας ευφημισμός, μια φράση που χρησιμοποιούν οι άρχουσες τάξεις προκειμένου να προσδώσουν μια ψευδαίσθηση ελευθερίας στο υπάρχον σύστημα. Όπως γνωρίζει από πρώτο χέρι η κοινωνική βάση, η εξουσία πάντα βρίσκει τους τρόπους να μετατρέπει τα μέσα ενημέρωσης σε πομπούς των ιδεολογικών της αφηγημάτων, ενώ παράλληλα, όταν βλέπει πως υπάρχουν μέσα που απειλούν τα συμφέροντά που εξυπηρετεί δεν διστάζει να τα φιμώσει ανοικτά, εφευρίσκοντας διάφορες προφάσεις ή ακόμα και χωρίς ιδιαίτερη αιτιολόγηση.
Στην καρδιά του χειμώνα και εν μέσω της βαριάς κακοκαιρίας «Ελπίς», στις γυναικείες Φυλακές του Ελαιώνα Θηβών κόβεται η θέρμανση. Συγκεκριμένα, οι ίδιες καταγγέλουν ότι από την Τρίτη 25/1 το απόγευμα τα κελιά των φυλακισμένων παραμένουν χωρίς θέρμανση. – Οι φυλακές της Θήβας εξακολουθούν να αδιαφορούν για τις κρατούμενες δυσκολεύοντας ακόμη περισσότερο τις συνθήκες διαβίωσής τους, οι οποίες εν μέσω πανδημίας και συνωστισμού στις φυλακές είναι θανατηφόρες. Δεν ξεχνάμε την κρατική δολοφονία της κρατούμενης Αζιζέλ Ντενίρογλου τον Απρίλιο του 2020, η οποία πέθανε στο θάλαμό της, αβοήθητη, ενώ αντιμετώπιζε καρδιολογικά προβλήματα και είχε συμπτώματα κορονοϊού. Ο θάνατος της οδήγησε στην εξέγερση των συγκρατουμένων της. Η απάντηση που λάβανε οι κρατούμενες που εξεγέρθηκαν ήταν η καταστολή, η ωμή βία. Τα ΜΑΤ κατέστρεψαν αντικείμενα στη φυλακή, κυνήγησαν και χτύπησαν γυναίκες. Απέναντι στην βαρβαρότητα του εγκλεισμού, απέναντι στην κρατική διαχείριση της πανδημίας και των καιρικών συνθηκών, απέναντι στο συνεχιζόμενο κρατικό έγκλημα που διεξάγεται μέσα στις φυλακές οφείλουμε να σταθούμε στο πλευρό των κρατουμένων.
Δυσήνιος Ίππος 