Σήμερα, 11 Απριλίου, συμπληρώνονται 90 χρόνια από το θάνατο της Teresa Claramunt, ηγέτιδας του συνδικάτου κλωστοϋφαντουργών της CNT στην Ιβηρική Χερσόνησο, φεμινίστριας μπροστά από την εποχή της και μιας από τις πιο εμβληματικές μορφές του αναρχισμού.
Continue reading “Teresa Claramunt: Η «Louise Michel» της Ισπανίας”
Ο Αναρχισμός αποτελεί ένα συγκεκριμένο πνευματικό ρεύμα της κοινωνικής σκέψης, του οποίου οι οπαδοί υποστηρίζουν την κατάργηση των οικονομικών μονοπωλίων και όλων των καταπιεστικών, πολιτικών και κοινωνικών θεσμών που επικρατούν μέσα στην κοινωνία. Στη θέση της καπιταλιστικής οικονομικής τάξης, οι Αναρχικοί αντιπαραθέτουν μιά Ελεύθερη Ενωση όλων των παραγωγικών δυνάμεων, βασισμένη πάνω στη συνεργασία των εργαζομένων, πού θα έχει σαν αποκλειστικό σκοπό την ικανοποίηση των απαραίτητων αναγκών κάθε μέλους της κοινωνίας. Στη θέση των σημερινών Εθνικών Κρατών, με τον άψυχο μηχανισμό των πολιτικών και γραφειοκρατικών θεσμών τους, οι Αναρχικοί επιθυμούν μια Ομοσπονδία από ελεύθερες κοινότητες που θα είναι δεμένες, η μία με την άλλη, απ’ τά κοινά οικονομικά και κοινωνικά τους συμφέροντα και θα ρυθμίζουν τις υποθέσεις τους με την κοινή συμφωνία και την ελεύθερη αποδοχή.
Ρούντολφ Ρόκερ, «Αναρχισμός και Αναρχοσυνδικαλισμός»
Continue reading “Στη μνήμη του Ρούντολφ Ρόκερ (25 Μαρτίου 1873 – 10 Σεπτεμβρίου 1958)”
Στις 18 Μάρτη του 1871 ξεκίνησε η πρώτη στην ιστορία νικηφόρα ηρωική εξέγερση της εργατικής τάξης.
Το κείμενο αυτό του Kropotkin προτοδημοσιεύτηκε στην γαλλική Le Révolté που εκδίδετο στη Γενεύη, με τη μορφή τριών ξεχωριστών άρθρων τον Μάη του 1880, ’81 & ’82. Συμπεριλήφθησαν στη συλλογή άρθρων του με τίτλο Λόγια ενός εξεγερμένου, που εκδόθηκε στη Γαλλία το 1885.
Το πρωτότυπο αγγλικό κείµενο µοιραζόταν ελεύθερα σε φυλλάδια
Η ελληνική μετάφραση που αναδημοσιεύουμε, είναι από το βιβλίο Αναρχοκομμουνισμός, η διερεύνηση του μέλλοντος στο παρόν , των εκδόσεων Κόκκινο Νήμα, με τίτλους κεφαλαίων προερχόμενους από την αγγλική μετάφραση.
Continue reading “ΠΙΟΤΡ ΚΡΟΠΟΤΚΙΝ: Η ΠΑΡΙΣΙΝΗ ΚΟΜΜΟΥΝΑ”
Το κείμενο που ακολουθεί βασίζεται στη συλλογική δουλειά που έγινε πριν από περίπου ενάμιση χρόνο στην ομάδα βιβλιοθήκης του Αυτοδιαχειριζόμενου Χώρου «Επί τα Πρόσω» στην Πάτρα. Η μελέτη της ιστορικής περιόδου και του εμβρυακού ριζοσπαστικού – επαναστατικού κινήματος έγινε κυρίως μέσα από τα βιβλία «Οι αναρχικοί της Πάτρας και του Πύργου» (Χαρμπίλας Χρήστος, εκδόσεις Opportuna) και «Ο ήλιος της αναρχίας ανέτειλε» (Τρωαδίτης Δημήτρης, εκδόσεις Κουρσάλ).
Αν θέλουμε να μελετήσουμε τους λόγους που οδήγησαν στην εμφάνιση των πρώτων αναρχικών και σοσιαλιστικών ομάδων στον ελλαδικό χώρο αλλά και τους τρόπους με τους οποίους οργανώθηκαν, σίγουρα θα πρέπει να θέσουμε ένα βασικό ερώτημα. Ποιό είναι το πολιτικό, κοινωνικό και οικονομικόμοντέλο που επικρατεί στη χώρα κατά την περίοδο της ανάδυση του ριζοσπαστικού κινήματος, δηλαδή κατά τον 19ο αιώνα;
Το Ελληνικό κράτος, από την ίδρυσή του μετά την επανάσταση του 1821, συγκροτείται με ουσιαστικά και δομικά προβλήματα και αντιθέσεις. Βασικό χαρακτηριστικό του είναι πως, σε αντίθεση με την πλειοψηφία των κρατών της Δύσης, δεν έχει βιώσει την περίοδο του Διαφωτισμού και είναι αρκετά καθυστερημένο σε όλους τους τομείς σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη. Το κράτος είναι ουσιαστικά φεουδαρχικό με ισχνή κεντρική διοίκηση και ανύπαρκτη βιομηχανία. Η οικονομία είναι κυρίως αγροτική και κτηνοτροφική και οι κατά τόπους τοπικοί άρχοντες, τσιφλικάδες και προύχοντες είναι απρόθυμοι να παραχωρήσουν τα κοινωνικά, οικονομικά και πολιτικά τους προνόμια σε μια κεντρική κρατική εξουσία. Από την άλλη, υπάρχει ένας τεράστιος αριθμός οικονομικά εξαθλιωμένων ακτημόνων που ζούν σε καθεστώς δουλοπαροικίας. Την ίδια στιγμή, το κράτος είναι δεμένο στο άρμα των μεγάλων δυνάμεων (Αγγλία, Γαλλία, Ρωσία), οι οποίες τοποθετούν τον Όθωνα ως βασιλέα, και αρχίζουν να απαιτούν εκσυγχρονισμό και ενδυνάμωση του κράτους κατά τα αστικά πρότυπα της εποχής.
Φρανθίσκο Φερέρ ι Γκουάρδια (10 Ιανουαρίου 1859 – 13 Οκτωβρίου 1909):
Αναρχικός παιδαγωγός και ιδρυτής του «Μοντέρνου Σχολείου»
«Η εκπαίδευση σημαίνει σήμερα δαμάζω, εκπαιδεύω, εξημερώνω. Έχει μια και μόνο πολύ συγκεκριμένη ιδέα και θέληση να κάνει τα παιδιά να συνηθίσουν στην υπακοή να πιστεύουν και να σκέφτονται ακολουθώντας τα κοινωνικά δόγματα που επικρατούν. Δεν ενδιαφέρεται να υποστηρίξει την αυθόρμητη ανάπτυξη των ικανοτήτων του παιδιού, δεν το αφήνει ελεύθερο να αναπτύξει τις φυσικές του ανάγκες, τις πνευματικές και ηθικές. Πρόκειται μόνο να τους επιβάλει μια διαφορετική σκέψη έτσι ώστε να διατηρηθεί για πάντα το σημερινό καθεστώς, θέλει να δημιουργήσει ένα άτομο στενά προσαρμοσμένο στον κοινωνικό μηχανισμό. Επαναλαμβάνω, το σχολείο δεν είναι τίποτα άλλο από ένα όργανο καταπίεσης στα χέρια των κυβερνώντων. Αυτοί δε θέλησαν ποτέ την ανύψωση του ατόμου, αλλά τις υπηρεσίες του, γι αυτό είναι μάταιο να ελπίζεις στα κατασκευασμένα από την εξουσία σχολεία. Έχω την πρόθεση να ιδρύσω στην πόλη σας ένα σχολείο χειραφέτησης, που θα έχει σκοπό να βγάλει από τα κεφάλια των ανθρώπων ό,τι τους διχάζει (θρησκεία, ψεύτικες ιδέες για την ιδιοκτησία, την πατρίδα, την οικογένεια κλπ.) για να κατακτήσουν την ελευθερία».
Φρανθίσκο Φερέρ ι Γκουάρδια
Continue reading “Φρανθίσκο Φερέρ ι Γκουάρδια (10 Ιανουαρίου 1859 – 13 Οκτωβρίου 1909)”
Αναρχική, αγωνίστρια της Παρισινής Κομμούνας, πρωτοπόρα της γυναικείας χειραφέτησης, δασκάλα, παιδαγωγός, ποιήτρια, φλογερή ρήτορας. Αυτοί είναι μόνο μερικοί από τους χαρακτηρισμούς που μπορούν να αποδοθούν και να περιγράψουν τη ζωή της μεγάλης επαναστάτριας Λουίζ Μισέλ, η οποία αφιέρωσε όλη της τη ζωή στον αγώνα για την ανατροπή του κόσμου του κράτους και της αδικίας και τη δημιουργία μιας κοινωνίας ελευθερίας και ισότητας.
Τα πρώτα χρόνια
Η Λουίζ Μισέλ γεννήθηκε στις 29 Μαΐου του 1830, στο κάστρο Βρονκούρ της βορειοανατολικής Γαλλίας, στο οποίο η μητέρα της εργαζόταν ως υπηρέτρια. Τα πρώτα χρόνια της ζωής της, την ανατροφή της ανέλαβαν κυρίως ο παππούς και η γιαγιά της, οι οποίοι την έφεραν σε επαφή με τη σκέψη και τα γραπτά του Βολταίρου, του Ρουσσώ και των Εκγυκλοπεδιστών αλλά και με το τραγούδι και το πιάνο. Από μικρή ηλικία ακόμα, έδειχνε την αγάπη και την ευαισθησία που έτρεφε για τους ανθρώπους, κάτι που την οδήγησε στο να παίρνει το μέρος των καταπιεσμένων και να εξεγείρετε ενάντια στις ανισότητες και την αδικία. Η ίδια η αγωνίστρια, στις αναμνήσεις της περιγράφει τα πρώτα χρόνια της ζωής της ως «ειδυλλιακά».
Continue reading “Louise Michel (29 Μαΐου 1830 – 9 Ιανουαρίου 1905)”
To κείμενο που ακολουθεί γράφτηκε από τον αναρχικό Stuart Christie, στενό σύντροφο του Albert Meltzer, λίγες μέρες μετά το θάνατο του. Πρωτοδημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Daily Telegraph. Αλιεύτηκε και μεταφράστηκε από την ιστοσελίδα-αρχείο που έχτισε ο ίδιος ο Meltzer, την Kate Sharpley Library.
Ο Albert Meltzer ήταν ένας από τους πιο ανθεκτικούς και σεβαστούς αγωνιστές του διεθνούς αναρχικού κινήματος στο δεύτερο μισό του εικοστού αιώνα. Η εξηντάχρονη δέσμευσή του για το όραμα και την πρακτική του αναρχισμού έμεινε ζωντανή τόσο μετά την κατάρρευση της Επανάστασης και τον εμφύλιο πόλεμο στην Ισπανία όσο και μετά το Β Παγκόσμιο Πόλεμο. Τροφοδότησε την ελευθεριακή άνθηση της δεκαετίας του 1960 και του 1970 και πάλεψε ενάντια στις αντιδραστικές προκλήσεις της θατσερικής δεκαετίας του 1980 και της μετά τον Ψυχρό Πόλεμο εποχής, της δεκαετίας του ‘90.
Continue reading “Albert Meltzer: η σπίθα του βρετανικού αναρχισμού”
«Ο σκοπός μου είναι η δημιουργία μιας κοινωνίας απαλλαγμένης από κάθε επιβολή, η οποία θα έρθει να αντικαταστήσει την οργανωμένη βία και τον καταναγκασμό».
Augustin Souchy
Ο Ausustin Souchy Bauer(28 Αυγούστου 1892 – 1 Ιανουαρίου 1984) ήταν Γερμανός αναρχικός, αντιμιλιταριστής, δημοσιογράφος και συνδικαλιστής. Γεννήθηκε στην πόλη Ρασιμπόρτζ η οποία τότε ανήκε στη Γερμανία (σήμερα αποτελεί κομμάτι της Πολωνίας). Ταξίδεψε και έζησε σε αρκετές χώρες και έγραψε εκτενώς για όσα είδε και έζησε κατά τη διάρκεια του Ισπανικού Εμφυλίου Πολέμου.
Continue reading “Στη μνήμη του αναρχικού Augustin Souchy”
“Είναι πεποίθηση και πρακτική μας ότι για την εξέγερση και τον αγώνα δεν χρειάζονται ούτε ηγέτες, ούτε μεγάλοι άντρες, ούτε μεσσίες, ούτε σωτήρες. Για τον αγώνα χρειάζεται να έχει κανείς μόνο λίγη ντροπή, κάτι από αξιοπρέπεια και πολλή οργάνωση”.
Εξεγερμένος υποδιοικητής Μάρκος
Η Τσιάπας, η νοτιότερη πολιτεία του Μεξικού, είναι μια μεγάλη περιοχή (Τσιάπας: 73.311 τ.χλμ., Ελλάδα: 131.957 τ.χλμ.). Ο πληθυσμός της φτάνει τα 5,2 εκατ. με το ¼ να είναι ιθαγενείς, εκ των οποίων το 30% δεν μιλά ισπανικά ακόμη και σήμερα. Η μεγαλύτερη πόλη στα υψίπεδα της Τσιάπας, το Σαν Κριστόμπαλ δε λας Κάσας, βρίσκεται στα 2.200 μ., ενώ τα βουνά της φτάνουν μέχρι και τα 4.000 μ. Στα ανατολικά, στη ζούγκλα Λακαντόνα, ιδρύθηκε το 1983 ο Εθνικοαπελευθερωτικός Ζαπατιστικός Στρατός (Ejército Zapatista de Liberación Nacional, EZLN) αποτελούμενος από 6 φυλές ιθαγενών της οικογένειας των Μάγιας.
Το παρόν κείμενο του Miguel G. είναι δημοσιευμένο στην αγγλική γλώσσα στον ιστότοπο Kate Sharpley Library, από όπου έγινε και η μετάφρασή του. Στις παρακάτω γραμμές παρατηρούμε την κατάσταση που είχε διαμορφωθεί στην Ισπανία εξαιτίας της επιδημίας της γρίπης του 1918 και τον τρόπο με τον οποίο αντιμετώπισε το ζήτημα το αναρχικό κίνημα, μέσα από τις σελίδες της SolidaridadObrera, της εφημερίδας της αναρχοσυνδικαλιστικής ομοσπονδίας CNT. Η φτώχεια, τα εξαντλητικά ωράρια και οι άθλιες συνθήκες εργασίας, η εκμετάλλευση της εργατικής δύναμης από το κεφάλαιο και ο αναλφαβητισμός ήταν τα κύρια ζητήματα που απασχολούσαν τον ριζοσπαστικό τύπο και τους εργατικούς αγώνες εκείνη την εποχή. Παρόλ’ αυτά, δεν έλειπαν και οι αναφορές στο ζήτημα της πανδημίας, ακόμα και αν αυτό συνέβαινε πολλές φορές με τρόπο συμπληρωματικό προς τα υπόλοιπα ζητήματα.
Όπως, λοιπόν, γίνεται φανερό στο κείμενο, βασικοί άξονες που έθεταν οι αναρχικοί ήταν: α) η εγκληματική αδιαφορία που επιδείκνυε το κράτος για την προστασία του κοινωνικού συνόλου, β) οι άθλιες συνθήκες εργασίας και διαβίωσης της εργατικής τάξης και η επίπτωση που αυτό είχε στην επέλαση του ιού και γ) η ανάγκη για οργάνωση των από τα κάτω προκειμένου να αντιμετωπίσουν την πανδημία. Το τελευταίο είναι ιδιαίτερα σημαντικό και βρισκόταν πολύ ψηλά στην ατζέντα, αν κρίνουμε από το πλήθος των εργατικών διεκδικήσεων που έλαβαν χώρα κατά τη διάρκεια της επιδημίας. Τέλος, είναι σημαντικό να κρατήσουμε το ότι η ανάλυση και συνειδητοποίηση όλων αυτών των παραγόντων μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για την οργάνωση των από τα κάτω και την πυροδότηση νέων κοινωνικών και ταξικών αγώνων.
Δυσήνιος Ίππος 