Τις δεκαετίες ΄60 και κυρίως ΄70 η γειτονική Ιταλία γνώρισε την άνθιση ενός κινήματος, λίγο διαφορετικού από των προηγούμενων εποχών. Σε μια Ιταλία που το «κομμουνιστικό» κόμμα, είχε κάνει στροφή προς το ευρωκομουνισμό και τα ‘χε κάνει πλακάκια με την χριστιανοδημοκρατία (D.C.), η εργατική τάξη άρχισε να κάνει άλλες επιλογές οργάνωσης και αγώνα, προς την αυτονομία και την αυτοοργάνωση. Το κίνημα αυτό έμεινε γνωστό ως ιταλική Εργατική Αυτονομία και έφτασε στο αποκορύφωμα του, όταν η μια εχθροπραξία διαδεχόταν την άλλη. Άγριες απεργείς, σαμποτάζ, μπάχαλα, εξεγέρσεις, συνελεύσεις, απαλλοτριώσεις, ένοπλες οργανώσεις και ομάδες, απαγωγές, αλλά και δολοφονίες, συλλήψεις και ήττες. Αλλά πριν φτάσουμε στις ήττες ας δούμε λίγο τι ήταν η ιταλική αυτονομία. «Η Αυτονομία αποτέλεσε μια βαθιά ασυνέχεια, τομή και ρήξη με τις πρακτικές του επίσημου εργατικού και κομμουνιστικού κινήματος. Αυτή δεν υπήρξε μια οργάνωση, αλλά μια πολλαπλότητα που ξεκινούσε να οργανώνεται από εκεί που ζούσε, δούλευε ή σπούδαζε κάποιος/α. Στην πραγματικότητα, στην Αυτονομία συνυπήρχαν πολλές ιδιαίτερες αυτονομίες: των εργατών, των φοιτητών, των γυναικών, των ομοφυλόφιλων, των φυλακισμένων, οποιουδήποτε είχε επιλέξει -ξεκινώντας από τις ίδιες του τις αντιφάσεις- τον δρόμο του αγώνα ενάντια στη μισθωτή εργασία και το κράτος, τον δρόμο της αλλαγής της ζωής. Παρότι το κίνημα της δεκαετίας του ’70 ηττήθηκε από τις συνδυασμένες προσπάθειες της κρατικής μηχανής και του κομμουνιστικού κόμματος, η ιστορία της Αυτονομίας είναι αυτή μιας επαναστατικής περιπέτειας της οποίας η σημασία παραμένει και σήμερα άκρως επίκαιρη.»1
Συνέπεια τόσων χρόνων ανυπακοής ήρθε η σκληρή καταστολή από μεριάς του κράτους. Το κίνημα ως σύνολο, και η αυτονομία και οι ένοπλες οργανώσεις, μέτρησαν χιλιάδες συλληφθέντες αλλά και αρκετούς νεκρούς. Αυτό το μοτίβο συλλήψεων και διώξεων ξεκίνησε στις 7 Απριλίου 1979, όταν η αστυνομία συνέλαβε γύρω στα 20 άτομα ως «επικίνδυνους τρομοκράτες» και κατηγόρησε έναν από αυτούς, τον Toni Negri, ως «μυστικό ηγέτη» των Ερυθρών Ταξιαρχιών.2 Οι συλλήψεις, που έλαβαν χώρα σε όλο τον εθνικό χώρο, διατάχτηκαν απ’ τον αντιεισαγγελέα της Padova Pietro Calogero.3 Οι συλληφθέντες ούτε πιάστηκαν επ’ αυτοφώρω ούτε συνελήφθησαν σε κάποιο κρησφύγετο με ενοχοποιητικά στοιχεία. Οι κατηγορούμενοι είχαν δημόσια ενεργό δράση στο κίνημα, στελέχωναν ένα μεγάλο κομμάτι του Τμήματος Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου της Πάντοβας και επίσης συμμετείχαν στη συντακτική επιτροπή δύο ριζοσπαστικών περιοδικών.4 Μερικά ονόματα είναι ο Nanni Balestrini που διέφυγε στη Γαλλία με σκι μέσα από τις Άλπεις, είναι ποιητής και συγγραφέας, ήταν στην ομάδα Gruppo 63 και στη συνέχεια συγγραφέας του μυθιστορήματος «Τα θέλουμε όλα», ο Franco Piperno και αυτός διέφυγε, καθηγητής φυσικής στο πανεπιστήμιο της Cosenza, ο Oreste Scalzone, μαζί με τον Piperno ιστορικοί ηγέτες του ‘68 στη ρώμη, ο Luciano Ferrari Bravo, ο Guido Bianchini, ο Sandro Serafini και Alisa del Re, όλοι βοηθοί του T. Negri στο πανεπιστήμιο της Πάντοβας, ο Giuseppe «Pino» Nicotri, δημοσιογράφος της «Mattino» στη Πάντοβα, της «Repubblica» και του «L’Espresso» (στο παρελθόν ασχολήθηκε με την αντιπληροφόρηση επάνω στα γεγονότα της Piazza Fontana, και οι αποκαλύψεις του για τις μετακινήσεις του Franco Freda στάθηκαν πολύτιμες για τις έρευνες του Calogero), o Emilio Vesce, συντάκτης των περιοδικών «Rosso» και «Controinformazione».5 Ο κατάλογος συνεχίζει με αρκετούς ακόμη αγωνιστές της Εργατικής Αυτονομίας και πρώην μέλη της ομάδας Potere Operaio.
Οι κατηγορίες ήταν εξαιρετικά βαριές και μερικές έφεραν ποινές ισόβιας φυλάκισης. Να μια περίληψη του επίσημου κατηγορητηρίου: εννιά από τους κατηγορούμενους αντιμετωπίζουν κατηγορίες όπως «σύσταση και συμμετοχή σε ένοπλη ομάδα», «ένοπλη εξέγερση ενάντια στο κράτος», όπως και «οργάνωση και καθοδήγηση των Ερυθρών Ταξιαρχιών». Επιπλέον, όλοι κατηγορούνται για «υπονόμευση της κρατικής εξουσίας» εξαιτίας της συμμετοχής τους στην οργάνωση Potere Operaio [Εργατική Εξουσία] που είχε ήδη διαλυθεί από το 1973 και σε άλλες οργανώσεις που σχετίζονταν με την «Εργατική Αυτονομία». 6
Σύμφωνα με τους ερευνητές, η Potere Operaio δεν διαλύθηκε, αλλά μετασχηματίστηκε σε παράνομη οργάνωση, ένας πραγματικός «θόλος» της ανατροπής. Παρά τις προφανείς και αθεράπευτες διαφορές, θεωρητικές και πολιτικές, Αυτονομία και Ερυθρές Ταξιαρχίες θεωρήθηκαν το ίδιο πράγμα, ή καλύτερα: la «illegalità di massa», η μαζική παρανομία, που υποστηρίζεται από την πρώτη δεν θα ήταν παρά il mare magnum, η απέραντη θάλασσα στην οποία κολυμπά η παράνομη πρωτοπορία που αντιπροσωπεύεται από τους δεύτερους.7
Πλέον όλοι γνωρίζουμε πως ο Negri δεν ήταν ο αρχηγός των ερυθρών ταξιαρχιών, ούτε ο τηλεφωνητής των απαγωγέων του Μόρο, ούτε ο εκτελεστής του Carlo Saronio. Κι όμως, ένας δικαστής, σε βάσεις τόσο παράλογες, στήνει το 1979 τη δίκη σύμβολο της περιόδου έκτακτής ανάγκης που έμεινε γνωστή σαν «περίπτωση 7ης Απριλίου». Είχαν εμπλακεί στο ξεκίνημα μια εικοσαριά κατηγορούμενοι, στη συνέχεια το νούμερο ανέβηκε στους πάνω από εκατό. Πολλοί φυλακίστηκαν, άλλοι αναγκάστηκαν στην εξορία, ένας, [ο «Pedro»] έχασε τη ζωή του από τις δυνάμεις της τάξης απλά επειδή ήταν οπλισμένος με μια ομπρέλα. Φυσικά οι δολοφόνοι του Pedro δεν τιμωρήθηκαν, και πως ο δικαστής που διαχειρίστηκε τη δίκη έκανε ήσυχος καριέρα. Το κατασκεύασμα της έρευνας κατέρρευσε χάρη στις εξομολογήσεις του Patrizio Peci, που έδειξαν πως οι Negri, Piperno, Scalzone και οι άλλοι, δεν είχαν καμία σχέση με τις Ε.Τ. Το θεώρημα Calogero παρέμεινε η πιο εντυπωσιακή δικαστική σκευωρία της δημοκρατικής Ιταλίας.
Ανακρίθηκαν και φυλακίστηκαν χιλιάδες αγωνιστές, εκατοντάδες υποχρεώθηκαν σε εξορία, όχι λίγοι δολοφονήθηκαν. Όμως αυτό που έκανε πιο συγκεκριμένα η αντιεξέγερση, ήταν να ωθήσει χιλιάδες συντρόφους και συντρόφισσες σε ένα είδος παρανομίας μέσα στην κοινωνία, παρανομία που συχνά διαπερνώνταν από την ηρωίνη, την τρέλα, τον θάνατο και την προδοσία. Μια εξορία μέσα στον κόσμο, ένα πέρασμα της ερήμου, μια διασπορά που έγινε μαζικό βίωμα. – Marcello Τari
Οι συλλήψεις συνεχίστηκαν, καθώς πολλοί δεν σίγησαν, παρά τη σφοδρή καταστολή και συνέχισαν να κρατάν ψηλά τις σημαίες της επανάστασης και της σύγκρουσης με το κράτος. Οι συλλήψεις και δικές συνεχίστηκαν και πολλοί αγωνιστές οδηγήθηκαν στην φυλακή και πήρε αρκετά χρόνια για να απαλλαχτούν από τις κατηγορίες. Άλλοι συνέχισαν το ανταρτικό πόλης και όταν πια ήταν αιχμάλωτοι του εχθρού τις αντάρτικες δίκες. Υπάρχουν αγωνιστές της δεκαετίας του ΄70 που ακόμα διώκονται ή βρίσκονται σε φυλακές στην Ιταλία και τη Γαλλία.
ΥΓ: Παραπάνω πληροφορίες για τον Τ. Νέγκρι υπάρχουν στο κείμενο: Ένα Βιογραφικό Σημείωμα του Αντόνιο Νέγκρι [1933 – 2023] από τους συγγραφείς των “Βάρβαρων”. Διαθέσιμό στο site της Προλεταριακής Πρωτοβουλίας: https://prolprot.espivblogs.net/2024/01/11/ena-viografiko-simeioma-toy-antonio-negkri-1933-2023-apo-toys-syggrafeis-ton-quot-varvaron-quot/
ΠΗΓΕΣ
1. Marcello Tari, Ένα πιάνο στα οδοφράγματα, εκδόσεις Ελευθεριακή Κουλτούρα, 2017.
2. Cari, 7 Απρίλη: Καταστολή στην Ιταλία, στο AUTONOMIA. Απόψεις, αγώνες, μαρτυρίες των Ιταλών αυτόνομων (1970-1980), Συλλογικό, εκδόσεις Λέσχη Κατασκόπωντου21ου αιώνα, 2014
3. Αέναη κίνηση, 7 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1979 : η δίκη στην Αυτονομία. Διαθέσιμο εδώ: https://aenaikinisi.wordpress.com/2014/02/01/7-%CE%B1%CF%80%CF%81%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CE%BF%CF%85-1979-%CE%B7-%CE%B4%CE%AF%CE%BA%CE%B7-%CF%83%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CE%B1%CF%85%CF%84%CE%BF%CE%BD%CE%BF%CE%BC%CE%AF%CE%B1/
4. Cari, ο.π.
5. Αέναη κίνηση, ο. π.
6. Cari, ο.π.
7. Αέναη κίνηση, ο. π.
Λέσχη ενάντια στη λήθη