Στις 14-16 Μάη πραγματοποιήθηκε στην Πάτρα το 10ο Φεστιβάλ Αναρχικού και Ανατρεπτικού Βιβλίου. Ένα Φεστιβάλ που επιχείρησε για μια ακόμα χρονιά, μέσα από μια πληθώρα εκδηλώσεων, να αναδείξει τον πλούτο των αναρχικών, αντιεξουσιαστικών και ελευθεριακών αντιλήψεων, και παράλληλα να φέρει σε επαφή την τοπική κοινωνία, και ιδιαίτερα τη νεολαία της πόλης με τα αναρχικά και ανατρεπτικά βιβλία, με τα προτάγματα και τα οράματα μας.
Ειδικά σε μια περίοδο που όλα τα παραπάνω τίθενται υπό διωγμό από την κρατική προπαγάνδα και καταστολή, σε μια χρονική συγκυρία κινηματικής άμπωτης όπου η επίθεση σε όσους αντιστέκονται στην κρατική και καπιταλιστική βαρβαρότητα οξύνεται, ενώ η ανάθεση και η παθητικότητα επιμένουν να ανθούν στους κοινωνικούς χώρους και ο ρατσισμός, ο κοινωνικός κανιβαλισμός και ο εκφασισμός στέκουν πάντα ως απειλή για τη διολίσθηση μιας κοινωνίας σε κρίση, η διοργάνωση αυτού του τριημέρου για 10η φορά τα τελευταία χρόνια επιδιώκει να διαμορφώσει ένα πεδίο εξοπλισμού με τα απαραίτητα εργαλεία και περαιτέρω ανάπτυξης της αντιπαράθεσης και της σύγκρουσης με τον κόσμο του πολέμου, της φτώχειας, της εξαθλίωσης και της καταστολής. Να προβάλει την εικόνα του κόσμου που ονειρευόμαστε, του κόσμου της δημιουργίας, της ζύμωσης, της χειραφέτησης, της αλληλεγγύης, της συντροφικότητας. Του κόσμου των κοινωνικών και ταξικών αντιστάσεων.
Για τρεις μέρες πλήθος ανθρώπων πέρασε από το χώρο διεξαγωγής του Φεστιβάλ και ήρθε σε επαφή με τα αναρχικά και κινηματικά βιβλία, παρακολούθησε πολιτικές και πολιτιστικές εκδηλώσεις σε μια διοργάνωση που μπόρεσε να διαμορφώσει έναν χώρο ελεύθερο από το κράτος και το εμπόρευμα, ένα πεδίο συνάντησης, αλληλεπίδρασης, συζήτησης και κριτικής σκέψης.
To 10o Φεστιβάλ Αναρχικού και Ανατρεπτικού Βιβλίου ξεκίνησε με την παρουσίαση του εμβληματικού βιβλίου: «Η Ιστορία του 18 Άνω, μια ιστορία απεξάρτησης και χειραφέτησης, χωρίς ημερομηνία λήξης» της Κατερίνα Μάτσα, με την συμβολή του Σάββα Μιχαήλ στο επίμετρο του βιβλίου. Η παρουσίαση έγινε με την καθοριστική συμβολή και των δύο. Μέσα σε μια συγκυρία που η μεταρρύθμιση του 2024 έρχεται να συνενώσει όλα τα προγράμματα απεξάρτησης κάτω από έναν φορέα (ΕΟΠΑΕ). Προγράμματα δηλαδή με πολύ διαφορετικές φιλοσοφίες προσέγγισης του εξαρτημένου ατόμου και με πολλά χρόνια επιτυχούς πορείας βάση αποτελεσμάτων, παύουν να υπάρχουν και γίνονται ένα απαξιώνοντας πλήρως την ιδιαιτερότητα του ατόμου, της εξάρτησης και των ναρκωτικών, αδιαφορώντας για τους εργαζόμενους των δομών και ανοίγοντας τον δρόμο στην ιδιωτική πρωτοβουλία. Μέσα σε αυτήν ακριβώς την συνθήκη, η συζήτηση που αναδύθηκε σε σχέση με την ανάγκη για μια απεξάρτηση που πρέπει να βάζει στο επίκεντρο των άνθρωπο που άνοιξε με αφορμή την εμπειρία του 18 Άνω έρχεται να ξαναφέρει στο προσκήνιο εξαρτημένους και απεξαρτημένους ως ορατούς πληθυσμούς και να αναδείξει τους δύο κόσμους που συγκρούονται και εδώ και τον μοναδικό δρόμο που είναι ελεύθερος για όλους και όλες μας. Η Κατερίνα Μάτσα και ο Σάββας Μιχαήλ μεταφέροντας την εμπειρία του 18Άνω παρουσίασαν τον αγώνα ως την μοναδική διέξοδο.
Η επόμενη παρουσίαση ήταν το βιβλίο του Κώστα Γουρνά «Το Μαύρο» που παρουσιάστηκε από τον ίδιο. Ένα βιβλίο που κατατάσσεται στην πολιτική λογοτεχνία και έχει πολλά αυτοβιογραφικά στοιχεία. Προσωπικά ζητήματα, τραύματα και συγχύσεις που προκαλούν η βία, η φυλακή, η απουσία και το πολιτικό κόστος τοποθετούνται όλα υπό το πρίσμα του προσώπου που τα βιώνει. Έρχεται μέσα στα συλλογικά αφηγήματα και τις πολιτικές ευθύνες να τοποθετήσει τον άνθρωπο. Το «μαύρο» διαπνέει όλη την αφήγηση, η οποία κουβαλάει απώλειες, φυλακίσεις, αποχωρισμούς. Το βιβλίο δεν φαίνεται να θέλει να δικαιώσει απλοϊκά την ένοπλη επιλογή και φυσικά με τίποτα να την παραδώσει στις κυρίαρχες ηθικολογίες. Επιδιώκει όμως να την εξηγήσει χωρίς να την ωραιοποιήσει.
Η πρώτη μέρα έκλεισε με stand up comedy με τους Μάριο Δημητρόπουλο, Πάρι Ρούπο, Σαββούλα Οικονόμου, Οδυσσέα Μαυρομμάτη, Νεφέλη Φαντριδάκη και Γιώργο Γιαλελή.
Την Παρασκευή 15 του μήνα το Φεστιβάλ συνεχίστηκε με δυο βιβλιοπαρουσιάσεις: Η πρώτη έγινε από τον μεταφραστή του βιβλίου «Ο Γκράμσι και οι Αναρχικοί» (Δυσήνιος Τύπος), Στάθη Κώστογλου. Πρόκειται για ένα βιβλίο του Καρλ Λεβι που αποτελεί μια σημαντική έρευνα που καταπιάνεται με την Ιστορία του επαναστατικού κινήματος στην Ιταλία, συμπεριλαμβάνοντας όλες του τις τάσεις: Αναρχικές, Κομμουνιστικές, Σοσιαλιστικές, με χρονικό πλαίσιο που εκκινεί από την 1η Διεθνή και φτάνει ως και την Κόκκινη Διετία, τα εργατικά συμβούλια και την επαναστατική αναταραχή στη γειτονική χώρα. Ο Αντόνιο Γκράμσι αποτέλεσε κεντρική πολιτική φιγούρα στην ιστορία του Ιταλικού κομμουνιστικού κινήματος και όχι μόνο. Υπήρξε ιδρυτής του ΙΚΚ, πέρασε χρόνια στις φυλακές ως αποτέλεσμα των πολιτικών διώξεων κατά την άνοδο του φασισμού στην εξουσία. Η σκέψη του συνεχίζει για χρόνια να επηρεάζει την πολιτική σκηνή της Ιταλίας τραβώντας το ενδιαφέρον από την αριστερά μέχρι της αυτονομία και την αναρχία, γιατί η θεώρηση του είχε πολλές επιρροές και δεν μπαίνει εύκολα σε καλούπι.
Η επόμενη παρουσίαση της ημέρας ήταν του βιβλίου “Δεν είναι γεύμα σε δεξίωση” (εκδόσεις ψηφίδες) η οποία έγινε με τη συμμετοχή του μεταφραστή του βιβλίου Βαγγέλη Ζήκου. Ο Αλμπέρτο Προυνετι είναι γνωστός στο ελληνικό κοινό μέσα από το λογοτεχνικό του έργο και συγκεκριμένα τα βιβλία “108 μέτρα”, “Αμίαντος” και “Στο κύκλο των βλάσφημων”. Βιβλία που καταπιάνονται με την εργατική τάξη ως αυτό που είναι πραγματικά και όχι ως αυτό που κάποιοι μπορεί να φαντάζονται, η εργατική συνθήκη ως καθημερινό βίωμα που δεν είναι καθόλου αρεστό στον εργάτη που είναι χωμένος είτε στην επισφάλεια είτε στην ρουτίνα του εργοστασίου. Με άλλα λόγια μια Working Class λογοτεχνία. Το “Δεν είναι γεύμα σε δεξίωση” έρχεται να συμπληρώσει τα παραπάνω βιβλία μόνο που αυτή τη φορά ο συγγραφέας δεν είναι ο λογοτέχνης, αλλά γράφει από άλλη μεριά ως θεωρητικός της λογοτεχνίας εξηγώντας τόσο την ανάγκη για μια λογοτεχνία της εργατικής τάξης όσο και για την δυνατότητα που υπάρχει πλέον η ανάγκη αυτή να πραγματωθεί.
Η βραδιά έκλεισε με λαϊκό γλέντι για την οικονομική ενίσχυση του Φεστιβάλ με τη συμμετοχή των Fytili band.
Η τρίτη και τελευταία μέρα μεταφέρθηκε λόγω καιρού στον αυτοδιαχειριζόμενο χώρο Επί τα Πρόσω και περιελάμβανε την παρουσίαση του βιβλίου «Αστικοποίηση δίχως πόλεις» του Μάρει Μπουκτσιν από τις εκδόσεις Ευτοπία. Ένα βιβλίο που καταπιάνεται με το γεγονός πως η οικοκοινότητα η καλύτερη η εκδοχή της πόλης σε μια εποχή που η καταστροφή γενικεύεται εξαιτίας της μαζικής αστικοποίησης, που τείνει να αφανίσει τις ίδιες τις πόλεις. Το βιβλίο ασχολείται με την ιστορική εξέλιξη της πόλης για την πλήρη κατανόηση του ζητήματος. Η πόλη ως μια οικοκοινότητα βοηθά στη κατανόηση του πώς εξελίχτηκε, ποια ήταν η μορφή της σε κάθε ιστορική φάση, πώς λειτουργούσε πέραν της στενής λογικής της αγοράς ή του παραγωγικού κέντρου, και πώς τα μέλη της αστικής οικοκοινότητας, δηλαδή της «πόλης» αλληλοεπιδρούσαν μεταξύ τους προκείμενου να παράξουν μια «δεύτερη φύση» – μια «φύση» ανθρώπινης κατασκευής- που υπήρχε σε ισορροπία με την «πρώτη φύση», δηλαδή το «φυσικό περιβάλλον».
Ακολούθησε η παρουσίαση του βιβλίου “Πως χάσαμε τον πόλεμο” (εκδόσεις των ξένων) με τη συμμετοχή του συγγραφέα του βιβλίου Λουκή Χασιώτη.Μία έκδοση που παρουσιάζει την ιστορία του Ισπανικού Εμφυλίου μέσα από αναρχικές μαρτυρίες και αφηγήσεις. Δεν στέκεται μόνο στα γεγονότα του πολέμου, αλλά προσπαθεί να καταλάβει γιατί η επανάσταση ηττήθηκε και ποιες πολιτικές, κοινωνικές και ιδεολογικές συγκρούσεις οδήγησαν σε αυτή την ήττα. Ένα βιβλίο που αναλύει την περίοδο αυτή γύρω από ορισμένους άξονες: το ζήτημα της πολιτικής εξουσίας, τον ρόλο του διεθνούς παράγοντα, τον στρατιωτικό και στρατηγικό παράγοντα, και την εμπειρία της κολεκτιβοποίησης και τη συμβολή της στην πολεμική προσπάθεια. Προκειμένου να οδηγηθεί σε όσο τον δυνατόν πιο ασφαλή συμπεράσματα σχετικά με το πως τελικά χάσαμε τον πόλεμο. Ένα βιβλίο που άνοιξε μια πολύ ενδιαφέρουσα κουβέντα σχετικά με τα καθήκοντα που απαντήθηκαν, τις διαδικασίες που διενεργήθηκαν και για τα κρίσιμα συμπεράσματα που μπορούμε να αντλήσουμε από την Ισπανική Επανάσταση για τις επαναστατικές διαδικασίες του αύριο.
Η βραδιά έκλεισε με την θεατρική παράσταση “Paradise ή αλλιώς μια ιστοριούλα χωρίς καμία τραγικότητα” από τη θεατρική ομάδα Deluders, η οποία πραγματοποιήθηκε στα σκαλιά της Πατρέως. Μια παράσταση για τις εκφάνσεις της πατριαρχίας σε κάθε πεδίο της ζωής μια γυναίκας.
Κατά τη διάρκεια του τριημέρου πραγματοποιήθηκε συλλογή ειδών πρώτης ανάγκης για την Κίνηση Υπεράσπίσης Δικαιωμάτων Προσφύγων και Μεταναστών για οικογένειες μεταναστών.
Ως αυτοδιαχειριζόμενος χώρος Επί τα Πρόσω θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε όλους όσοι ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμά μας για συμμετοχή στο 10ο Φεστιβάλ Αναρχικού & Ανατρεπτικού Βιβλίου (εκδοτικά εγχειρήματα, συγγραφείς, μεταφραστές, πολιτικές συλλογικότητες, καλλιτεχνικά σχήματα, συντρόφους και συντρόφισσες που στήριξαν με την παρουσία τους τις τριήμερες εκδηλώσεις) αλλά και όσες και όσους έδειξαν ενδιαφέρον. Η ανταπόκριση που βρήκε το φεστιβάλ και φέτος οφείλεται επίσης και σε όσους συντρόφους και συντρόφισσες το στηρίζουν από την πρώτη χρονιά που ξεκίνησε αλλά και σε όσους νεότερους το γνώρισαν και αναγνώρισαν πως αξίζει να το ενισχύσουν στο πέρασμα των χρόνων. Χωρίς όλους αυτούς τους ανθρώπους και τα εγχειρήματα που συγκροτούν, δεν θα ήταν εφικτή μια τέτοια διοργάνωση.
Από την πλευρά μας, μπορούμε να πούμε πως θα συνεχίσουμε να προωθούμε τη λογική της αδιαμεσολάβητης επικοινωνίας, της αυτοοργανωμένης έκφρασης, της ισότιμης συμμετοχής, της οριζοντιότητας και της συλλογικοποίησης με την πεποίθηση πως ο τρόπος που αγωνιζόμαστε σήμερα έχει άμεση συνάφεια με την κοινωνία που θέλουμε να οικοδομήσουμε αύριο. Θα συνεχίσουμε να κάνουμε πράξη την οργανωμένη παρέμβαση και δράση πάνω σε μια σειρά από ζητήματα που σχετίζονται με τις ζωές τις δικές μας και των γύρω μας και τις επιπτώσεις που έχουν πάνω σε αυτές οι επιλογές και οι σχεδιασμοί των πολιτικών και οικονομικών αφεντικών.
Το φεστιβάλ υπήρξε μόνο μια στιγμή, μόνο ένα κομμάτι του αγώνα που διεξάγουμε ως αναρχικοί/ες για μια κοινωνία απελευθερωμένη από τα δεσμά του κράτους και του κεφαλαίου, για έναν κόσμο χωρίς πολέμους, φασισμό και ιμπεριαλισμό, χωρίς ταξική εκμετάλλευση και καταπίεση, έναν κόσμο ισότητας, αλληλεγγύης και ελευθερίας.