Πηγή πρωτοτύπου: https://www.marxists.org/reference/archive/goldman/works/1909/declaration.htm
Άρθρο της Εμμα Γκόλτνμαν που δημοσιεύτηκε στο Mother Earth, Vol.IV, no.5, τον Ιούλιο του 1909.
Μεταφράστηκε και σημοσιεύθηκε στο 24ο τεύχος της εφημερίδας Ζερμινάλ
Όταν, κατά την πορεία της ανθρώπινης ανάπτυξης, οι υφιστάμενοι θεσμοί αποδεικνύονται ανεπαρκείς για τις ανάγκες του ανθρώπου, όταν χρησιμεύουν μόνο για να υποδουλώνουν, να ληστεύουν και να καταπιέζουν την ανθρωπότητα, οι άνθρωποι έχουν το αιώνιο δικαίωμα να επαναστατήσουν εναντίον αυτών των θεσμών και να τους ανατρέψουν.
Το απλό γεγονός ότι αυτές οι δυνάμεις – εχθρικές προς τη ζωή, την ελευθερία και την επιδίωξη της ευτυχίας – νομιμοποιούνται από θεσμοθετημένους νόμους, αγιάζονται από θεϊκά δικαιώματα και επιβάλλονται με πολιτική εξουσία, δεν δικαιολογεί καθόλου τη συνεχιζόμενη ύπαρξή τους.
Θεωρούμε αυτές τις αλήθειες αυτονόητες: ότι όλοι οι άνθρωποι, ανεξαρτήτως φυλής, χρώματος ή φύλου, γεννιούνται με ίσο δικαίωμα να μοιράζονται στο τραπέζι της ζωής, ότι για την εξασφάλιση αυτού του δικαιώματος πρέπει να εδραιωθεί μεταξύ των ανθρώπων οικονομική, κοινωνική και πολιτική ελευθερία. Επιπλέον, θεωρούμε ότι η κυβέρνηση υπάρχει μόνο για να διατηρεί τα ειδικά προνόμια και τα δικαιώματα ιδιοκτησίας, ότι εξαναγκάζει τον άνθρωπο σε υποταγή και έτσι τον στερεί από την αξιοπρέπεια, τον αυτοσεβασμό και τη ζωή.
Η ιστορία των Αμερικανών βασιλέων του κεφαλαίου και της εξουσίας είναι η ιστορία επαναλαμβανόμενων εγκλημάτων, αδικίας, καταπίεσης, οργής και κατάχρησης, όλα με στόχο την καταστολή των ατομικών ελευθεριών και την εκμετάλλευση του λαού. Μια τεράστια χώρα, αρκετά πλούσια για να παρέχει σε όλα της τα παιδιά κάθε δυνατότητα άνεσης και να εξασφαλίζει την ευημερία όλων, βρίσκεται στα χέρια λίγων, ενώ τα ανώνυμα εκατομμύρια βρίσκονται στο έλεος αδίστακτων συλλεκτών πλούτου, ανέντιμων νομοθετών και διεφθαρμένων πολιτικών. Ισχυροί γιοι της Αμερικής αναγκάζονται να περιπλανώνται στη χώρα σε μια άκαρπη αναζήτηση για ψωμί, και πολλές από τις κόρες της ωθούνται στους δρόμους, ενώ χιλιάδες ευαίσθητα παιδιά θυσιάζονται καθημερινά στο βωμό του Μαμωνά[1]. Η βασιλεία αυτών των βασιλέων κρατά την ανθρωπότητα σε σκλαβιά, διαιωνίζει τη φτώχεια και τις ασθένειες, συντηρεί το έγκλημα και τη διαφθορά, δένει το πνεύμα της ελευθερίας, στραγγαλίζει τη φωνή της δικαιοσύνης και υποβιβάζει και καταπιέζει την ανθρωπότητα. Επιδίδεται σε συνεχή πόλεμο και σφαγές, καταστρέφοντας τη χώρα και αφανίζοντας τα καλύτερα και υψηλότερα χαρακτηριστικά του ανθρώπου. Καλλιεργεί τη δεισιδαιμονία και την άγνοια, σπέρνει προκαταλήψεις και διαμάχες και μετατρέπει την ανθρώπινη οικογένεια σε στρατόπεδο Ισμαηλιτών.
Εμείς, λοιπόν, οι άνδρες και γυναίκες που αγαπούν την ελευθερία, συνειδητοποιώντας τη μεγάλη αδικία και την αγριότητα αυτής της κατάστασης, με θάρρος και παρρησία δηλώνουμε: Ότι κάθε άτομο είναι και πρέπει να είναι ελεύθερο να κατέχει τον εαυτό του και να απολαμβάνει πλήρως τον καρπό της εργασίας του, ότι ο άνθρωπος απαλλάσσεται από κάθε υποταγή στους βασιλείς της εξουσίας και του κεφαλαίου, ότι έχει, λόγω της ίδιας της ύπαρξής του, ελεύθερη πρόσβαση στη γη και σε όλα τα μέσα παραγωγής, και πλήρη ελευθερία να διαθέτει τους καρπούς των προσπαθειών του. Ότι κάθε άτομο έχει το αδιαμφισβήτητο και απαραβίαστο δικαίωμα ελεύθερης και εκούσιας ένωσης με άλλους εξίσου κυρίαρχους ανθρώπους για οικονομικούς, πολιτικούς, κοινωνικούς και όλους τους άλλους σκοπούς. Και ότι για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος ο άνθρωπος πρέπει να απελευθερωθεί από την ιερότητα της ιδιοκτησίας, το σεβασμό προς τους νόμους που κατασκεύασε ο άνθρωπος, το φόβο προς την Εκκλησία, τη δειλία απέναντι στη δημόσια γνώμη, την ηλίθια αλαζονεία της εθνικής, φυλετικής, θρησκευτικής και φυλετικής ανωτερότητας, καθώς και από τη στενόμυαλη πουριτανική αντίληψη της ανθρώπινης ζωής.
Προς υποστήριξη αυτής της Διακήρυξης, και με σταθερή εμπιστοσύνη στη αρμονική σύνθεση των κοινωνικών και ατομικών τάσεων του ανθρώπου, οι λάτρεις της ελευθερίας αφιερώνουν με χαρά την αδιάλλακτη αφοσίωσή τους, την ενέργεια και τη νοημοσύνη τους, την αλληλεγγύη τους και τις ζωές τους.
Αυτή η Διακήρυξη γράφτηκε κατόπιν αιτήματος μιας συγκεκριμένης εφημερίδας, η οποία στη συνέχεια αρνήθηκε να τη δημοσιεύσει, παρόλο που το άρθρο ήταν ήδη υπό σύνθεση.
[1] Σ.τ.μ.: Μαμωνά στην Καινή Διαθήκη θεωρείται συνήθως ότι σημαίνει χρήματα, υλικό πλούτο ή οποιαδήποτε οντότητα υπόσχεται πλούτο και σχετίζεται με την άπληστη επιδίωξη κέρδους. Μαμμόν στα εβραϊκά σημαίνει «χρήματα». Η λέξη υιοθετήθηκε στη σύγχρονη εβραϊκή για να σημαίνει πλούτος.