Μεταφράζεται και θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις “δυσήνιος τύπος” το βιβλίο του Ρικάρδο Σάνθ, “Ο συνδικαλισμός και η πολιτική. Οι ομάδες Solidarios και Nosotros.”
Από τον πρόλογο της ισπανικής έκδοσης:
(…) Ιδού το μεγάλο πρόβλημα στο οποίο πρέπει να δώσει λύση ο αγωνιστής αναγνώστης, αναζητώντας στις συζητήσεις του την αντικειμενική συνθήκη για το μέλλον του «είναι ή δεν είναι», από την οποία ασφαλώς εξαρτάται η συνέχιση ενός έργου στο οποίο αφιερώθηκαν και πολλοί απ’ αυτούς έδωσαν ό,τι καλύτερο είχαν, στην επιδίωξη της επαναστατικής συνέχειας του Ελευθεριακού Κινήματος.
Ο συγγραφέας ξέρει να βρίσκει τα νήματα που ενώνουν τη συνολική ανάπτυξη των γεγονότων κατά τη διάρκεια της καταστολής της ζοφερής περιόδου του Μαρτίνεθ Ανίδο με τις στρατιές των δολοφόνων του, οι οποίοι δεν μπόρεσαν −εξαιτίας των αναρχοσυνδικαλιστών αγωνιστών και παρ’ όλες τις αριθμητικές απώλειες− ούτε να κυριαρχήσουν πόσο μάλλον να εξαφανίσουν την Εθνική Συνομοσπονδία Εργασίας. Κατά συνέπεια, θεωρώ ότι εκτός του ότι αποτελεί ένα βιβλίο μιας βιωματικής ιστορίας, αποτελεί επίσης ένα βιβλίο κοινωνιολογικών κι ακόμα και οικονομικών παραδειγμάτων σε αρμονία με την πεποίθηση ότι έπρεπε να πραγματοποιηθεί η κοινωνική επανάσταση, όπως και έγινε, μέσα σε ιδιαίτερα δύσκολες περιστάσεις που είχε επιβάλει ο πόλεμος. Επομένως, από πολλές απόψεις, όχι μόνο δεν αποτελεί κάτι ξεπερασμένο αλλά ούτε καν υπήρξε κάτι αντίστοιχο από κάποια άλλη συσσωμάτωση παραγωγών στον κόσμο. Ο Συνδικαλισμός και η Πολιτική αποτελεί επομένως ένα από τα πιο ενδιαφέροντα κεφάλαια όχι μόνο της ιστορίας του ισπανικού Ελευθεριακού Κινήματος, αλλά ακόμη είναι διάφορες οι σελίδες της πολιτικής και κοινωνικής ιστορίας της Ισπανίας που περιλαμβάνει από τις αρχές του αιώνα μας μέχρι το τέλος του πολέμου που δώσαμε.
Μια ιστορία βιωματική κι ακόμα, εκτός από ιστορία, μια αφήγηση γεγονότων με αιτιολόγηση της σημασίας τους και των συνεπειών τους, όχι από κάποιον σχετικά αμερόληπτο παρατηρητή, αλλά από έναν από τους συμμετέχοντες αυτής. Ιστορία που δεν θα μπορούσε ποτέ να έρθει στο φως με κάποιον άλλον τρόπο καθώς οι ιστορικοί μας ποτέ δεν θα μπορούσαν να γνωρίζουν λεπτομέρειες που δεν αναφέρονται σε κανένα έγγραφο και χωρίς τις οποίες, όπως έδειξε κι ο Ανατόλ Φρανς, καμιά ιστορία δεν είναι πραγματική και τα γεγονότα είτε παραλείπονται είτε μετατρέπονται σε θρύλους… Και παρ’ όλα αυτά, ανεξαρτήτως απόστασης, τα συγκεκριμένα γεγονότα γνωστοποιούν τον σεβασμό που οφείλεται στους συμμετέχοντες, καθώς ειδάλλως θα είχαν αποσιωπηθεί από έναν δημόσιο εκχυδαϊσμό.
Όμως, ένας από συμμετέχοντες, με συνειδητό τρόπο και με πλήρη ευθύνη, μας δείχνει την αιτία, το υπόβαθρο και την πραγμάτωση αυτού που κάποιοι θαυμάζουν, άλλοι πιθανώς λογοκρίνουν και η πλειοψηφία των αγωνιστών μας −όχι μόνο του σήμερα αλλά και του χθες− αγνοεί…
Κι ισχύει ότι μέσα απ’ τις σελίδες αυτού του βιβλίου, το οποίο διαβάζεται με ενδιαφέρον από την αρχή μέχρι το τέλος, στα γεγονότα που αφηγείται που βασίζονται στην ομάδα Los Solidarios [Οι Αλληλέγγυοι] κι αργότερα στην ομάδα Nosotros [Εμείς], διαπιστώνουμε ότι ο συγγραφέας αναλαμβάνει την πλήρη ευθύνη για τις υπηρεσίες που προσέφερε στον αναρχοσυνδικαλισμό, παίρνοντας πάνω του τα λάθη σε περιπτώσεις που υπήρξαν κι αφήνοντας στο Ελευθεριακό Κίνημα τα οφέλη που επέφεραν οι προσπάθειές του, κάτι που στις μέρες μας δεν μπορούμε μάλλον ούτε να το διανοηθούμε…
Οι ποσοτικές αξιολογήσεις που μας εκθέτει ο συγγραφέας είναι τουλάχιστον τόσο σημαντικές όσο και οι ποιοτικές, καθώς μας παρουσιάζει πράγματα που θα μπορούσαν να είχαν αλλάξει ριζικά κι εξ ολοκλήρου την πορεία του πολέμου: αν, για παράδειγμα, η ταξιαρχία Ντουρούτι δεν αναγκαζόταν να σταματήσει την πορεία της προς τη Σαραγόσα ή αν οι εργαζόμενοι, οι δημοκρατικοί κι ακόμα και οι φιλελεύθεροι της Αραγονίας είχαν προχωρήσει στις ίδιες κινήσεις που έκαναν οι αντίστοιχοι στον Βορρά, στις Αστούριες, στη Βαλένθια, στη Μαδρίτη, στη Βαρκελώνη κλπ. Ακόμη, αναλύει ένα σχέδιο, το οποίο αν είχε εφαρμοστεί, θα είχε δώσει τη δυνατότητα να γίνει αυτό που αργότερα κατέστη αδύνατο…
Επιπλέον, το συγκεκριμένο βιβλίο, επειδή ακριβώς ξεφεύγει απ’ όσα έχουν ήδη κυκλοφορήσει τα οποία βασίζονται λίγο-πολύ σε αποκλειστικά ιστορικά ντοκουμέντα, έχει την ευχέρεια και τη δυνατότητα να εξετάσει εκ νέου τα προβλήματα που τίθενται ενώπιόν μας ξανά παρόλο που πιστεύουμε ότι έχουν λυθεί, αν και με διαφορετικές διατυπώσεις, με τα ίδια χαρακτηριστικά κι οπωσδήποτε με τις ίδιες αναλογίες όπως με τους καιρούς των Solidarios.
Σκιαγραφούνται σε αδρές γραμμές προσωπικότητες που πλέον δεν ανήκουν μόνο σε εμάς, αλλά σε ολόκληρη την Ισπανία, όπως οι Ασκάσο, Ντουρούτι και Γκαρθία Ολιβέρ και αναλύονται σε βάθος η σοσιαλιστική αντιπολίτευση την εποχή της δικτατορίας του Πρίμο ντε Ριβέρα, η αφοσίωση της αναρχοσυνδικαλιστικής δράσης, για τη γέννηση και την υπεράσπιση αργότερα της δεύτερης Δημοκρατίας που πρόδωσαν ο Φράνκο και οι υποστηρικτές του, καθώς επίσης και μια πολύ ιδιαίτερη εκδοχή, λόγω της πρωτοτυπίας της, που δείχνει ότι ο Φράνκο δεν είναι Ισπανός.
(…) Θα βρεις επίσης, ειδικά αν είσαι διανοούμενος, κάτι που πιθανότατα δεν θα σου είναι τόσο ευχάριστο λόγω της λογοτεχνικής ρητορικής του συγγραφέα, ο οποίος, αυτοδίδακτος καθώς ήταν, όπως και ο γράφων, το Πανεπιστήμιό του υπήρξε πάντοτε το κρατητήριο και η φυλακή, η διάπλασή του και η γλώσσα του η απλότητα και η αμεσότητα του εργοστασίου ή του εργαστηρίου, εμποτισμένα με το διαλεκτικό πάθος των συνελεύσεών μας, των διαλέξεών μας, των συγκεντρώσεών μας…
Αν είσαι λοιπόν διανοούμενος, κατέβα για λίγο μέχρι τη βάση, στον χειρώνακτα εργάτη που είναι τα χέρια του όλη μέρα βρώμικα, στον αγρότη, στον μεταλλωρύχο… Μπες για λίγο στη θέση τους, σκέψου όταν φεύγεις από τη δουλειά, ειδικά εκείνες τις εποχές, πόσο λίγη όρεξη σού μένει για να «φιλοσοφήσεις» κι ότι χρειαζόταν μια ισχυρή πίστη στις ιδέες και μια μεγάλη θέληση για την πραγμάτωσή τους για να επιδιώξουμε την τελεσφόρηση όλων αυτών που οι διεθνείς και εγχώριοι θεωρητικοί μας μάς είχαν διδάξει…
Αν είσαι χειρώνακτας εργάτης, όπως ο συγγραφέας αλλά κι εγώ ο ίδιος, θα καταλάβεις εύκολα τη γλώσσα, θα βρεθείς να ταυτίζεσαι με όλα αυτά και σίγουρα αυτό είναι στο οποίο προσβλέπει κατά κύριο λόγο ο Σανθ: ότι, όπως κι εσύ αν είσαι κάποιος παλιότερος αγωνιστής, έπρεπε να μπει στη δουλειά από τα πρώτα χρόνια της ζωής του, που όπως κι εσύ τον απορροφά από το 1919 η έντονη συνδικαλιστική ζωή η οποία δεν αφήνει χρόνο για ξεκούραση σε όσους αφιερώνονται στους διεκδικητικούς αγώνες, που όπως κι εσύ έχει υποστεί διώξεις, φυλακίσεις και «μποϊκοτάζ» από την Εργοδοσία, τα οποία ονομάζαμε «συμβάσεις πείνας» (pactos del hambre) και που όπως κι εσύ έπρεπε να αλλάζει επαγγέλματα χωρίς να μπορεί να ειδικευτεί σε κάποιο… Βιομηχανία και Υφαντουργία σήμερα, Μεταλλουργία αύριο, Οικοδομές λίγο αργότερα, Εμπόριο έπειτα κλπ., για να συνεισφέρει όσα όφειλε στον πόλεμο σύμφωνα με το αξεπέραστο σύνθημα του ιδεώδους μας: «Από τον καθένα σύμφωνα με τις δυνάμεις του. Στον καθένα ανάλογα με τις ανάγκες του». Και με την προσμονή, όπως όλοι όσοι ονειρεύονται απλώς να επιστρέψουν αξιοπρεπώς στην Ισπανία, ότι η προσπάθεια που καταβάλαμε για να κάνουμε τους ανθρώπους του αύριο να κατανοήσουν τις θυσίες αυτών του χθες, πρέπει να καταλήξει προς όφελος όλων των Ισπανών παραγωγών, καθώς μόνο έτσι μπορεί να φτάσουν να κατανοήσουν όλα αυτά που σημαίνει ο αναρχοσυνδικαλισμός και όλα αυτά που απομένουν να γίνουν τόσο στους κόλπους της CNT όσο και πιο πέρα απ’ αυτή…
Δυσήνιος Ίππος 