1 ΝΟΕΜΒΡΗ 1910. Η ΙΔΡΥΣΗ ΤΗΣ CNT

1910: Η ίδρυση της CNT

Το Β΄ Συνέδριο της Solidaridad Obrera

Η πρόταση για τη δημιουργία της Εθνικής Συνομοσπονδίας Εργασίας (Confederación Nacional del Trabajo, CNT), το 1910, υπήρξε καρπός επίμονης και υπομονετικής προσπάθειας του εργατικού εταιρισμού και/ή συνδικαλισμού να βρεθεί ένας συντονισμός που θεωρούνταν αναγκαίος και ωφέλιμος για την εργατική τάξη στον αγώνα της ενάντια στον καπιταλισμό και για την ανάπτυξη μιας νέας κοινωνίας βασισμένης στις αναρχικές θέσεις. Η απαρχή της μπορεί να τοποθετηθεί στο 1870, χρονιά κατά την οποία ιδρύθηκε η Ισπανική Περιφερειακή Ομοσπονδία (FRE) της Διεθνούς Ένωσης Εργατών (Asociación Internacional de los Trabajadores, AIT).

Οι διαδοχικές διεθνιστικές εμπειρίες στη χώρα μας (FRE, FTRE, OARE κ.ά.) δεν πήγαν χαμένες και, παρά τις διώξεις, τις διαφωνίες, τις περιόδους παρανομίας και την αδιάκοπη κυβερνητική καταστολή, το πνεύμα της AIT παρέμεινε ριζωμένο στο εσωτερικό του ισπανικού εργατικού κινήματος.

Μετά τη σύνταξη, το 1906, του Χάρτη της Αμιένης, που γέννησε τον γαλλικό επαναστατικό συνδικαλισμό, οι δύο αυτές τάσεις έγιναν μία, για να μετατραπούν τελικά σε αυτό που αργότερα θα γίνει γνωστό ως αναρχοσυνδικαλισμός.

Σε οργανωτικό επίπεδο, προϊόν της σύζευξης αυτών των δύο ρευμάτων ήταν η δημιουργία της καταλανικής περιφερειακής οργάνωσης *Solidaridad Obrera* («Εργατική Αλληλεγγύη»), που ξεκίνησε το 1907 ως Τοπική Ομοσπονδία των εργατικών σωματείων της πόλης της Βαρκελώνης. Από αυτό το εργατικό όργανο κατέστη δυνατό να διευρυνθεί το πεδίο δράσης: τον Μάρτιο του 1908 σε επαρχιακό και τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους σε περιφερειακό στον καταλανικό χώρο.

Λόγω της καταστολής που ασκήθηκε σε μεγάλο μέρος του εργατικού κινήματος εξαιτίας των γεγονότων της Τραγικής Εβδομάδας της Βαρκελώνης τον Ιούλιο του 1909, αναβλήθηκε η πραγματοποίηση του συνεδρίου της *Solidaridad Obrera*. Σχεδόν έναν χρόνο μετά την πρώτη αποτυχημένη απόπειρα—συγκεκριμένα στις 30 και 31 Οκτωβρίου και την 1η Νοεμβρίου 1910—η *Solidaridad Obrera* συγκάλεσε Εθνικό Εργατικό Συνέδριο στο Θέατρο Καλών Τεχνών (Teatro Bellas Artes) της Βαρκελώνης. Σε εκείνη τη συνέλευση εγκρίθηκε η υπέρβαση του καταλανικού περιφερειακού πλαισίου προς ένα ισπανικό εθνικό επίπεδο με την ονομασία Εθνική Συνομοσπονδία Εργασίας (CNT).

Εικόνα. Ιδρυτικό συνέδριο της CNT. Θέατρο Καλών Τεχνών της Βαρκελώνης. Νοέμβριος 1910. Δεύτερο Συνέδριο της *Solidaridad Obrera* και ιδρυτικό της CNT

Η καταλανική περιφερειακή οργάνωση της *Solidaridad Obrera* δεν έκανε τίποτα άλλο παρά να επισπεύσει τη γενικευμένη επιθυμία πολλών εργατικών πυρήνων σε όλη τη χώρα, που και πάλι επεδίωκαν να δομήσουν μια εθνική οργάνωση. Με αυτό το αίτημα είχαν απευθυνθεί στο συμβούλιο της *Solidaridad Obrera* Καταλονίας η Ομοσπονδία της Εξτρεμαδούρας, οι αγρεργάτες της Βαλενθιανικής περιοχής, οι ομοσπονδίες της Κορούνια, της Σαραγόσα, της Χιχόν, καθώς και οι χωρικοί των επαρχιών Κάδιθ, Χαέν και Κόρδοβα.

Η Καταλονία και η Ανδαλουσία ήταν, με διαφορά, οι περιφέρειες με τη μεγαλύτερη συνδικαλιστική παρουσία (τόσο στα πρώτα βήματα όσο και μέχρι το ξέσπασμα του πολέμου). Από τις 124 εργατικές ενώσεις που συμμετείχαν σε αυτό το πρώτο Συνέδριο, η Καταλονία συνεισέφερε συνολικά 67. Ακολουθούσε, πολύ πίσω αλλά με σημαντικό ειδικό βάρος, η Ανδαλουσία με 25. Σε δεύτερο επίπεδο ως προς τη σημασία της παρουσίας τους πρέπει να αναφερθούν οι Αστούριες, η Γαλικία και η Βαλενθιανική Χώρα. Όσον αφορά άλλες περιοχές της υπόλοιπης Ισπανίας, η παρουσία τους στο εν λόγω Συνέδριο ήταν συμβολική ή ανύπαρκτη. Αυτή η γεωγραφία της διάχυσης υπήρξε παρόμοια και αντιστοιχούσε σε γενικές γραμμές με τη γεωγραφία που είχε διαμορφώσει η AIT (FRE και FTRE) κατά την περίοδο εδραίωσής της τον 19ο αιώνα.

Μήνυμα του Ανσέλμο Λορένθο προς το Β΄ Συνέδριο της *Solidaridad Obrera* και συντακτικό της CNT

Σύντροφοι: εκλεγμένοι χάρη στην εμπιστοσύνη των συναδέλφων σας, ο καθένας σας είναι η έκφραση της σκέψης των αντιπροσωπευόμενών σας και συνάμα ηχώ των προσδοκιών του προλεταριάτου γενικότερα. Πρόκειται να συνάψετε ένα σύμφωνο προορισμένο να επηρεάσει την πάντοτε προοδευτική πορεία της ανθρωπότητας. Μπροστά σας το βιβλίο της ιστορίας παρουσιάζει μια λευκή σελίδα∙ ετοιμαστείτε να τη γεμίσετε με τιμή για εσάς και με όφελος για όλους, τους παρόντες και τους μελλοντικούς.

Έχετε μάθει κοινωνιολογία στα θλιβερά αμφιθέατρα της εκμετάλλευσης του μισθού, που είναι το απόσταγμα της δουλείας και της δουλοπαροικίας. Καθεμία από τις πειραματικές σας γνώσεις είναι αποτέλεσμα ενός πόνου. Η επιστήμη σας δεν είναι μόνο προσαρμογή ξένης σκέψης διασπαρμένης από το τυπογραφείο∙ είναι σε μεγάλο βαθμό ενεργή εξέγερση ενάντια σε εκείνο το αποτρόπαιο δικαίωμα της «προσόδου εξ επικολλήσεως» που παραχωρήθηκε πριν από αιώνες από τον Ρωμαίο νομοθέτη στους ιδιοκτήτες, στους σφετεριστές του φυσικού και κοινωνικού πλούτου. Ξέρετε—όχι από άσκηση μνήμης, αλλά από τα κεντρίσματα του καπιταλιστικού μαστιγίου που σας καταδιώκει—να σκοντάφτετε πάνω στη σκληρότητα της εξουσίας, στην κερδοσκοπική απληστία και σε όλες τις πληγές της αθλιότητας. Είστε, η «τέταρτη τάξη» που έμεινε αλύτρωτη το 1789 και που επιχειρεί να αστικοποιήσει η κοινωνική δημοκρατία και ο πολιτικός ριζοσπαστισμός∙ είστε ακόμη λιγότερα για την παρούσα κοινωνία—αν και είστε πολλά για την κοινωνία του μέλλοντος∙ είστε οι εργάτες που σας αφαίρεσαν τον σχετικά ευγενή χαρακτήρα του τεχνίτη, σας μετέτρεψαν σε εργάτες γης/χειρωνάκτες, σε κατάλοιπα της παλιάς βιομηχανίας που διαδοχικά μετατρέπεται σε εξάρτημα της μηχανής και σε ανέργους, χωρίς μεροκάματο, χωρίς ψωμί, χωρίς στέγη, χωρίς αγάπη, χωρίς γη να πατήσετε—περιττοί, ανεπιθύμητοι—που πεθαίνετε σε μια γωνιά, σε ένα υπερωκεάνιο ή στην άγονη γη μιας ξένης αποικίας.

Είστε, λοιπόν, αυτό που αποκαλείται το χαμηλότερο κοινωνικό στρώμα, εκείνο που στηρίζει όλα τα υπόλοιπα, καθένα από τα οποία συμμετέχει σχετικά και αναλογικά στην εξουσία. Γι’ αυτό ακριβώς είστε κατ’ εξαίρεση ικανοί για το μεγάλο ανθρώπινο έργο: την αναδιοργάνωση της κοινωνίας στη βάση της συμμετοχής όλων στην καθολική κληρονομιά, της συμβολής όλων στην παραγωγή και της ορθολογικής διανομής των προϊόντων. Διότι αν είναι αλήθεια —κρίνοντας τον άνθρωπο— ότι όπου είναι ο θησαυρός του εκεί είναι και η καρδιά του, εσείς, των οποίων το πραγματικό καλό βρίσκεται στο μέλλον, που δεν εκμεταλλεύεστε κανέναν, που δεν εξαπατάτε κανέναν, που δεν αφήνετε θύματα στο διάβα σας, που δεν έχετε το παραμικρό όφελος από τον γενικευμένο ανταγωνισμό συμφερόντων που χαρακτηρίζει την κοινωνία και που ασκείτε την ένωση για λυτρωτικούς σκοπούς, μπορείτε να θέσετε τα θεμέλια της αυριανής κοινωνίας.

Ελευθερία∙ το άτομο στην πληρότητα της συνείδησης και του αισθήματός του—ελεύθερη η καρδιά και το κεφάλι για τον ορθολογικό και δυναμικό προσδιορισμό της βούλησης∙ τα άτομα σε ελεύθερο σύμφωνο για να οδηγήσουν τη σκέψη, τη βούληση και τη δράση τους στα έσχατα όρια του δυνατού—αυτό είναι ο συνδικαλισμός∙ αυτό πρέπει να είστε εσείς∙ αυτό πρέπει να είναι το συνέδριό σας, ώστε από αυτό να αναβλύσει το φως και η δύναμη που θα ανυψώσουν το προλεταριάτο —ανταμοιβή τόσων αιώνων τυραννίας— στη θέση του σωτήρα και αναγεννητή της ανθρωπότητας.

Όπως το άτομο ή το αόρατο μέρος ενός σώματος έχει τη ζωή του, την αυτονομία και την κανονικότητά του, και από όλα αυτά προκύπτει η κανονικότητα ενός όντος, έτσι και η κοινωνία πρέπει να αντανακλά την ικανοποίηση κάθε παιδιού, κάθε άνδρα, κάθε γυναίκας, κάθε ηλικιωμένου, ως μεγαλειώδες άθροισμα καλοσύνης και ομορφιάς στον κόσμο που κατοικούμε.

Τολμήστε να εκφράσετε την αλήθεια σας στους προνομιούχους του κόσμου, αφού όλοι αυτοί, χωρίς διάκριση χρώματος, πίστης ή εθνικότητας, όσο μακριά κι αν βρίσκονται και παρά τα σύνορα και τις θάλασσες, επιβάλλουν στον καθένα μας τη θηλιά τους στα υλικά, στις μεταφορές, στα τελωνεία, στη συναλλαγματική, αφού είναι κύριοι τμημάτων του κόσμου και, λόγω του δικαιώματος της «προσόδου εξ επικολλήσεως», των φυσικών καρπών, των βιομηχανικών καρπών και των αστικών καρπών. Πείτε τους —ώστε ταυτόχρονα να το μάθουν όλοι οι εργάτες που ακόμη μαραζώνουν στην ασυνεννοησία— ότι θέλετε να είστε άνθρωποι με όλο το εύρος που μπορούν να αναπτύξουν η φύση και η κοινωνία στον ανθρώπινο τύπο∙ ότι ο Συνδικαλισμός, η οικονομική δύναμη, πρέπει να αντικαταστήσει την πολιτική και αυταρχική δύναμη των κρατών∙ ότι η ανθρωπότητα έχει εισέλθει σε νέο δρόμο∙ ότι η κοινωνία πρέπει να διαμορφωθεί σύμφωνα με τον άνθρωπο και όχι ο άνθρωπος σύμφωνα με την κοινωνία∙ και ότι πλησιάζει η μέρα που το δίκαιο θα αναγνωρίζεται μόνο με την παρουσία του ατόμου και όχι με την εγγραφή του στο Κτηματοόγιο.

Εμπνευσμένοι από το καθαρότερο κριτήριο, με το βλέμμα στραμμένο στο ιδεώδες της ενότητας και της ανθρώπινης ακεραιότητας, επιλύστε τα θέματα της ημερήσιας διάταξης του συνεδρίου∙ δημιουργήστε μια εκτεταμένη και ισχυρή οργάνωση που θα συγκεντρώνει όλες τις ατομικές πρωτοβουλίες και θα συνενώνει τη δύναμη και τη διάνοια του πλήθους, και θα κερδίσετε την επιδοκιμασία και την αδελφική εκτίμηση των συντρόφων σας. Υγεία.

Ανσέλμο Λορένθο

Το συνέδριο συμφώνησε να διατηρήσει προς το παρόν τη *Solidaridad Obrera* ως επίσημο όργανο (εκφραστικό βήμα) ολόκληρης της Συνομοσπονδίας και έγινε μελέτη για την εντατικοποίηση της προπαγάνδας, τον σχηματισμό επιτελείων καταρτισμένων προπαγανδιστών, την ενίσχυση της έκδοσης αποτελεσματικών συνδικαλιστικών κειμένων και τη δημιουργία άμεσων σχολείων για τους εργάτες, σύμφωνα με τις πιο ορθολογικές απαιτήσεις της σύγχρονης επιστήμης.

Ο συνδικαλισμός ορίστηκε όχι ως αυτοσκοπός, αλλά ως μέσο αγώνα και αντίστασης μέσα στις αντιπαραθέσεις που δημιουργεί η ύπαρξη των κοινωνικών τάξεων. Σκοπός ήταν η πλήρης απελευθέρωση της εργατικής τάξης μέσω της απαλλοτρίωσης των μέσων παραγωγής που ανήκουν στην εργοδοσία και τη πολιτική γραφειοκρατία και της συνακόλουθης αυτοδιεύθυνσης της παραγωγής.

Στο θέμα της απελευθέρωσης των εργατών, το παλιό σύνθημα της Διεθνούς—«η απελευθέρωση των εργατών πρέπει να είναι έργο των ίδιων των εργατών»—βρήκε αυστηρά κατά λέξη ερμηνεία. Έγιναν σαφείς υπαινιγμοί προς την πολιτική τάξη: «Οι κάθε λογής καιροσκόποι που προσπαθούν να χρησιμοποιήσουν τους χειρώνακτες εργάτες για εκείνες τις αναρριχήσεις που τους κάνουν τη ζωή ευχάριστη και γλυκιά»

Το Συνέδριο υπερασπίστηκε την τακτική της άμεσης δράσης και την εφαρμογή του μποϋκοτάζ κατά των ιδιοκτητών που απαιτούσαν προκαταβολική εγγύηση στα μισθωτήρια, φτάνοντας, σε περίπτωση ανάγκης, μέχρι και τη γενική απεργία των ενοικιαστών που θα υπερασπιζόταν τη συστηματική άρνηση πληρωμής ενοικίων. Αποφασίστηκε να διεκδικηθεί μετ’ επιτάσεως το οκτάωρο, δίνοντάς του προτεραιότητα έναντι της θέσπισης οποιουδήποτε κατώτατου μισθού, δεδομένης της ταχείας και διαρκούς ακρίβειας της ζωής.

Για τη γενική απεργία, το Συνέδριο εμφανίστηκε επιφυλακτικό: η γενική απεργία θα μπορούσε να είναι μόνο επαναστατική και, συνεπώς, δεν έπρεπε να γίνεται κατά κόρον. Άρα δεν θα έπρεπε να κηρύσσεται για τη διεκδίκηση υψηλότερου μισθού ή μείωσης του ωραρίου, αλλά για την επίτευξη συνολικού μετασχηματισμού στην παραγωγή και διανομή των προϊόντων. Επιπλέον, η γενική απεργία προϋπέθετε την κήρυξή της σε εθνικό επίπεδο, δεδομένου ότι σε τοπικό επίπεδο θα καταπνιγόταν εύκολα.

Κατά τους πέντε πρώτους μήνες του 1911 σημειώθηκαν απεργίες στη Μαδρίτη, το Μπιλμπάο, τη Σεβίλλη, το Χερέθ δε λα Φροντέρα, τη Σόρια, τη Μάλαγα, την Τεράσα και τη Σαραγόσα. Στην τελευταία αυτή πόλη, η απεργία έγινε γενική από τις 11 έως τις 14 Ιουλίου.Εφόσον ο επαναστατικός συνδικαλισμός υπήρξε χρήσιμο εργαλείο για την ομαδοποίηση διαφορετικών τομέων του εργατικού κινήματος, αυτό δεν εμπόδισε να προκύψουν διαφορετικές οργανωτικές κρίσεις, οφειλόμενες σε μεγάλο βαθμό στην προσπάθεια πολιτικής ουδετεροποίησης διαφόρων εργατικών συλλογικοτήτων (κυρίως ριζοσπαστών ρεπουμπλικάνων και σοσιαλιστών).

Στο μεταξύ, στο κλίμα που δημιουργήθηκε από αυτά τα γεγονότα—ιδίως μετά τα γεγονότα της Τραγικής Εβδομάδας—το Ισπανικό Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα (PSOE) σύναψε συμμαχία με τα ρεπουμπλικανικά κόμματα με σκοπό την αντιπολίτευση στην κυβέρνηση του Αντόνιο Μαούρα. Η ρεπουμπλικανο-σοσιαλιστική σύγκλιση προωθήθηκε στις 7 Νοεμβρίου 1909 σε συγκέντρωση στη Μαδρίτη. Με την υποστήριξη αυτής της δύναμης και ενόψει των βουλευτικών εκλογών του Μαΐου 1910, το PSOE, δια του Πάμπλο Ιγκλέσιας, απέκτησε την πρώτη του βουλευτική έδρα. Σε εκείνη τη συγκέντρωση ο Πάμπλο Ιγκλέσιας είχε πει, μεταξύ άλλων: «Εμείς διατηρούμε στην πληρότητά τους τα ιδανικά του Σοσιαλιστικού Κόμματος, ήτοι την κοινωνική ισότητα∙ επιδιώκουμε την κατάκτηση της πολιτικής εξουσίας από το προλεταριάτο.»

Έτσι εγκαινίαζε ο σοσιαλισμός την πρώτη του κοινοβουλευτική εμπειρία στην πορεία προς αυτήν τη πολυπόθητη κατάκτηση της πολιτικής εξουσίας—μια αργή, αντιφατική διαδρομή που επρόκειτο να επιφυλάξει στην εργατική τάξη όχι λίγα διδάγματα.

Η Γενική Απεργία του 1911 και η παρανομοποίηση της CNT

Μέσα σε κλίμα έντασης, που προκλήθηκε από αναρίθμητες κοινωνικές συγκρούσεις, πραγματοποιήθηκε στη μεγάλη αίθουσα του Bellas Artes της Βαρκελώνης το οποίο θα ήταν, στην πράξη, το Β΄ Συνέδριο της CNT. Το Συνέδριο συνεδρίασε από τις 8 έως τις 10 Σεπτεμβρίου 1911 και συγκέντρωσε αντιπροσώπους από διάφορες ισπανικές επαρχίες, εκπροσωπώντας περίπου 30.000 μέλη. Λίγα είναι γνωστά για αυτό το συνέδριο, καθώς τα πρακτικά χάθηκαν εξαιτίας της επακόλουθης καταστολής από την κυβέρνηση του Χοσέ Καναλέχας.

Στο τέλος του Συνεδρίου αποφασίστηκε η κήρυξη επαναστατικής γενικής απεργίας ενάντια στον πόλεμο του Μαρόκου και σε υποστήριξη όλων των τότε σε εξέλιξη διεκδικητικών αγώνων —ιδίως εκείνου των αμαξάδων του Μπιλμπάο— που προκάλεσε επίσης την κήρυξη απεργίας από όλες τις ενώσεις της UGT. Η απεργία ξέσπασε στις 16 Σεπτεμβρίου και, αφού εξαπλώθηκε στη Βισκάγια, προχώρησε στη Χιχόν, τη Σαραγόσα, τη Βαλένθια, τη Σεβίλλη, και πολλαπλασιάστηκαν οι συγκρούσεις στο Οβιέδο, την Α Κορούνια, τη Μάλαγα, τη Σανταντέρ, το Λανκρέο και τις Μιέρες.

Στη Βαρκελώνη η απεργία κατεστάλη εν τη γενέσει της, διότι οι κυβερνητικές αρχές προέβησαν σε πάνω από πεντακόσιες προληπτικές συλλήψεις—ανάμεσά τους και του Χοσέ Νέγρε, Γενικού Γραμματέα της Εθνικής Επιτροπής της Συνομοσπονδίας και μέλους της τοπικής απεργιακής επιτροπής. Την ίδια 16η Σεπτεμβρίου, με πρόσχημα την προκήρυξη της γενικής απεργίας αλληλεγγύης, η CNT κηρύχθηκε παράνομη, γεγονός που οδήγησε σε κάμψη της συνδικαλιστικής ένταξης τα επόμενα χρόνια.

Στις 12 Νοεμβρίου 1912 ο Χοσέ Καναλέχας, πρόεδρος του Υπουργικού Συμβουλίου, δολοφονήθηκε. Δράστης ήταν ο αναρχικός Μανουέλ Παρδίνιας Σεράνο, ο οποίος αυτοκτόνησε αμέσως, όταν το πλήθος που είχε γίνει μάρτυρας της επίθεσης προσπάθησε να τον ακινητοποιήσει. Ο θάνατος του Καναλέχας—τον διαδέχθηκε ο Άλβαρο δε Φιγουερόα, Α΄ Κόμης του Ρομανόνες—οδήγησε σε μόνιμη κρίση τα κόμματα του εκ περιτροπής δικομματισμού της Παλινόρθωσης.

Ο Καναλέχας δολοφονήθηκε ενώ κοιτούσε τη βιτρίνα του βιβλιοπωλείου Σαν Μαρτίν, στην Πουέρτα δελ Σολ, λίγα μέτρα από τη γωνία με την οδό Καρρέτας.Όπως είδαμε, η ίδρυση της CNT συνέπεσε πρακτικά με την απεργία του Μπιλμπάο, που είχε σοβαρά χαρακτηριστικά. Η γενική απεργία είχε ιδιαίτερη σημασία στην Αραγονία και τη Λεβαντίνη. Η καταστολή που εξαπέλυσε ο Καναλέχας υπήρξε εξαιρετικά σκληρή και κηρύχθηκε κατάσταση πολιορκίας σε όλη τη χώρα.

Το 1913 ο Άλβαρο δε Φιγουερόα χορήγησε αμνηστία στους διωκόμενους για τα γεγονότα του 1911, αλλά οι δικαστές της Βαρκελώνης αρνήθηκαν να άρουν την απόφαση αναστολής που βάραινε την CNT, με αποτέλεσμα η εθνική επιτροπή να αναγκαστεί να λειτουργεί προσωρινά και παράνομα. Η εθνική επιτροπή δεν μπόρεσε να επανεμφανιστεί δημόσια πριν από τον Ιούλιο του 1914. Και είναι όπως είχε πει τότε ο Μανουέλ Μπουενακάσα: «Βλέπουμε λοιπόν πώς πορεύεται, για αρχή, ο νέος οργανισμός της ισπανικής εργατικής τάξης»

Όλη αυτή η περίοδος χαρακτηρίστηκε από κακή εσωτερική οργάνωση της Συνομοσπονδίας, αφού, πέρα από την παρανομία, η οργάνωση φαινόταν ασύνδετη σε εθνικό επίπεδο, δεδομένου ότι μόνο η Καταλονία είχε διαρθρωμένη την περιφερειακή της επιτροπή. Στην υπόλοιπη χώρα τα συνδικάτα προσχωρούσαν μεμονωμένα στη Συνομοσπονδία—πάνω από 350 φορείς—κάτι που έκανε πολύ δύσκολη τη συνοχή του κινήματος σε εθνική κλίμακα.

Ωστόσο, η κατάσταση δεν κατόρθωσε να εμποδίσει τον Αύγουστο να κηρυχθεί υφαντουργική απεργία στη Βαρκελώνη, που επηρέασε σχεδόν 100.000 εργάτες. Τότε ακόμη δούλευαν έντεκα, δώδεκα και δεκατρείς ώρες την ημέρα, με πολύ χαμηλά μεροκάματα. Παρά τις πολλές συλλήψεις που έγιναν, η σύγκρουση έληξε επιτυχώς για τους εργάτες, οι οποίοι πέτυχαν την καθιέρωση της αγγλικής εβδομάδας στη βιομηχανική και υφαντουργική παραγωγή της Ισπανίας, μαζί με άλλες βελτιώσεις.

Λίγες μέρες μετά τη νομιμοποίηση, ξέσπασε στην Ευρώπη ο Μεγάλος Πόλεμος (Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος), η ευρωπαϊκή σύρραξη που θα δίχαζε το προλεταριάτο και θα έσπερνε όχι λίγη σύγχυση στο εργατικό κίνημα.

Το ξέσπασμα του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου

Στις 28 Ιουλίου 1914, η Αυστροουγγρική Αυτοκρατορία κήρυξε τον πόλεμο στη Σερβία. Ξεκίνησε ο χορός των συμμαχιών, σχηματίζοντας δύο μέτωπα σε έναν πόλεμο στον οποίο η Ισπανία παρέμεινε στο περιθώριο, αν και οι εργοδότες αποκόμισαν κέρδη από την πώληση πολεμικού υλικού στις χώρες που βρίσκονταν σε σύγκρουση.

Η τοποθέτηση του Κροπότκιν κατά της Γερμανίας —την οποία κατηγόρησε ότι πυροδότησε τον πόλεμο— θέση που συμμερίστηκαν αγωνιστές του διεθνούς αναρχισμού υπογράφοντας σχετική προκήρυξη, προκάλεσε πολεμική στο εσωτερικό του ισπανικού ελευθεριακού κινήματος. Διακεκριμένοι Ισπανοί αναρχικοί, όπως ο Ρικάρντο Μέγια, υπερασπίστηκαν αυτή την άποψη, πράγμα που μακροπρόθεσμα θα σήμαινε τη σκίαση του σημαντικότερου θεωρητικού του ισπανικού αναρχισμού. Η ουδετερόφιλη θέση—η καταδίκη κάθε πολέμου—υποστηρίχθηκε εκκωφαντικά από τη μεγάλη μάζα της συνομοσπονδιακής αγωνιστικής βάσης.

Το καταλανικό προλεταριάτο, ιδίως, καταδίκασε σθεναρά τον πόλεμο, και οι κατασκευαστές αμαξών, όπως και οι σιδηρουργοί της Βαρκελώνης, αρνήθηκαν να κατασκευάσουν υλικά προορισμένα για τη σύρραξη.

Συντετριμμένος από τη στάση ορισμένων από τους παλαιότερους συντρόφους του απέναντι στον πόλεμο, ο Ανσέλμο Λορένθο —γηραιός, συνεπής ειρηνιστής και «παππούς» του ισπανικού αναρχισμού— πέθανε στις 30 Νοεμβρίου. Μια μεγάλη πένθιμη πορεία του βαρκελωνέζικου προλεταριάτου συνόδευσε τον Λορένθο στην τελευταία του κατοικία.

Στις 31 Μαΐου 1915, στο Φερόλ, πραγματοποιήθηκε Διεθνές Συνέδριο κατά του πολέμου. Το Συνέδριο αυτό επικύρωσε την αντιπολεμική στάση του αναρχοσυνδικαλισμού και πρότεινε τη γενική απεργία στο προλεταριάτο όλων των εθνών. Αποφασίστηκε η σύνταξη πολυάριθμων επαναστατικών προκηρύξεων, γραμμένων στις γλώσσες των εμπολέμων εθνών, για να σταλούν, με κάθε μέσο, στα χαρακώματα.

Στις 20 Νοεμβρίου 1916 συγκεντρώθηκαν στη Σαραγόσα αντιπρόσωποι της CNT και της UGT, υπέγραψαν σύμφωνο συμμαχίας και αποφάσισαν να κηρύξουν γενική απεργία σε όλη τη χώρα στις 18 Δεκεμβρίου. Η απεργία, που πραγματοποιήθηκε ειρηνικά, δεν απέφερε αποτελέσματα ως προς τους προβλεπόμενους στόχους. Όπως και να έχει, η περιστασιακή συμμαχία CNT-UGT είχε τεράστια απήχηση στην κοινή γνώμη, καθώς ήταν η πρώτη φορά που σημειωνόταν σύζευξη προσπαθειών μεταξύ σοσιαλιστών και αναρχικών.

Το ξέσπασμα του πολέμου ευνόησε την ανάπτυξη της ισπανικής οικονομίας και παρήγαγε τεράστια κέρδη στους μεγάλους βιομηχάνους και στον αγροτικό τομέα. Στην περίοδο αυτή οι εργοδότες δέχονταν με σχετική ευκολία εργατικές απαιτήσεις για καλύτερους μισθούς. Η αποτελεσματικότητα των συνδικάτων προσέλκυσε σ’ αυτά μεγάλες μάζες, που είδαν σε αυτά ένα όπλο για να αποσπάσουν βελτιώσεις από τους εργοδότες και για να αμυνθούν, ταυτόχρονα, απέναντι στο ανοδικό ρεύμα των τιμών. Η CNT αριθμούσε το 1915 περίπου 15.000 μέλη. Το 1918, μόνο στην Καταλονία, ήδη συγκέντρωνε σχεδόν 74.000, για να φτάσει στο απόγειο των 714.000 μελών σε όλη τη χώρα το 1919.

Μετάφραση από: https://www.portaloaca.com/historia/historialibertaria/1-de-noviembre-de-1910-fundacion-de-la-cnt/