Ύστερα ήρθανε τα λάβαρα, οι σημαίες κι οι φανφάρες κι οι τοίχοι γκρεμιστήκανε απ’ τις άναρθρες κραυγές
Πτώματα ακέφαλα χορεύανε τρελά και τρέχανε σα μεθυσμένα όταν βαρούσανε οι καμπάνες
Τότε, θυμάσαι, που μου λες: Ετέλειωσεν ο πόλεμος!
Όμως ο Πόλεμος δεν τέλειωσεν ακόμα.
Γιατί κανένας πόλεμος δεν τέλειωσε ποτέ!
Μ. Αναγνωστάκης

Το 1992, μέσα σε ένα κλίμα γενικευμένης υπεραισιοδοξίας για τα αφεντικά του πλανήτη, κυκλοφόρησε το βιβλίο του συνεργάτη του υπουργείου εξωτερικών των ΗΠΑ, Φράνσις Φουκουγιάμα «Το τέλος της ιστορίας και ο τελευταίος άνθρωπος». Μετά την παγκόσμια ανατροπή του παγκόσμιου γεωπολιτικού και γεωοικονομικού περιβάλλοντος που διαμορφώθηκε πάνω στα ερείπια του Β Παγκοσμίου Πολέμου, το βιβλίο αυτό του Φουκογιάμα εξέφραζε την επίσημη ιδεολογία της θριαμβεύουσας αμερικανικής αστικής τάξης (η οποία ταυτόχρονα θεωρούσε τον εαυτό της ως καθολική τάξη που αντιπροσωπεύει τα συμφέροντα του παγκόσμιου καπιταλισμού): «Σήμερα, με δυσκολία μπορούμε να φανταστούμε έναν καλύτερο κόσμο από τον δικό μας ή ένα μέλλον που δεν είναι στην ουσία δημοκρατικό και καπιταλιστικό (…) Άλλες εποχές που χαρακτηρίζονται από περιορισμένη στοχαστικότητα, επίσης θεωρούσαν ότι ήταν οι καλύτερες, αλλά εμείς καταλήγουμε στο συμπέρασμα αυτό έχοντας εξαντλήσει τις δυνάμεις μας στην αναζήτηση εναλλακτικών λύσεων». Ο καπιταλισμός, λοιπόν, αποτελεί το «ακροτελεύτιο σημείο ιδεολογικής εξέλιξης της ανθρωπότητας», οριστική και ανώτερη μορφή διακυβέρνησης. Πλέον, ολόκληρος ο πλανήτης μπαίνει σε μια διαδικασία μετάβασης στη μετά-ιστορική εποχή, όπου ολόκληρος ο πλανήτης θα υιοθετήσει το σύστημα διακυβέρνησης της Δύσης. Επειδή, όμως, ο διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες η μετάβαση αυτή δεν γίνεται με ευθύγραμμο τρόπο. Με δυο λόγια, το σχήμα αυτό αποτελεί το ιδεολογικό πέπλο της δυτικής επεμβατικότητας. Ήταν η εποχή της PAX AMERICANA, του μονοπολικού (ή μόνο-πολυπολικού κόσμου) και η «δημοκρατία» ήταν το βασικό εξαγώγιμο προϊόν των ΗΠΑ, ώστε τα βάρβαρα έθνη να ευθυγραμμιστούν με το κυρίαρχο πρότυπο.


Λίγα χρόνια πριν την έκδοση του βιβλίου του Φουκογιάμα, τον Ιούλιο του 1990 η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ στο Λονδίνο διακήρυττε: «Η Ευρώπη εισήλθε σε μια νέα, ελπιδοφόρα εποχή. Η Συμμαχία μας αρχίζει σήμερα ένα μεγάλο μετασχηματισμό. Εργαζόμενοι με όλες τις χώρες της Ευρώπης, είμαστε αποφασισμένοι να δημιουργήσουμε μόνιμη ειρήνη σ’ αυτήν την ήπειρο». Τα χρόνια, όμως, περάσανε και όλες αυτές οι προφητείες για διαρκή ειρήνη και τέλος της ιστορίας κατέρρευσαν με πάταγο. Γιατί η ίδια η ζωή απέδειξε πως το καπιταλιστικό-ιμπεριαλιστικό σύστημα είναι συνώνυμο με την όξυνση των ανταγωνισμών και η «ειρήνη» τους είναι μια απλή ανάπαυλα για το πέρασμα στο πολεμικό μοίρασμα του κόσμου. Είναι μια «ειρήνη» με το πιστόλι στον κρόταφο. Κι όλες οι υποσχέσεις για «εκδημοκρατισμό» των διακρατικών οργανισμών στη βάση μια ισότιμης λειτουργίας ανεξάρτητα από την οικονομική και στρατιωτική ισχύ των κρατών ήταν μονάχα κουτόχορτο για αφελείς. Όλη αυτή η μπουρδολογία θάφτηκε κάτω από τα ερείπια της Γιουγκοσλαβίας, του Ιράκ, του Αφγανιστάν, της Λιβύης, της Συρίας, της Υεμένης και πολλών άλλων χωρών που τεμαχίστηκαν, διαμελίστηκαν, βομβαρδίστηκαν, κατακτήθηκαν, ταπεινώθηκαν. Οι παγκόσμιοι χασάπηδες θέλησαν να απομακρύνουν (όχι πάντοτε με επιτυχία) από την αγορά μερικούς τοπικούς εκδοροσφαγείς αφήνοντας πίσω τους εκατομμύρια «εκδημοκρατισμένους» νεκρούς, τραυματίες και ξεριζωμένους ανθρώπους, αλλά και ανυπολόγιστη οικολογική καταστροφή. Όμως, τα ιδεολογήματα περί μονοπολικού κόσμου δεν άντεξαν και πολλά χρόνια. Και σήμερα ήρθε η σειρά της Ουκρανίας να ζήσει στο πετσί της την ιμπεριαλιστική εισβολή της Ρωσίας.
H σημερινή στρατιωτική επέμβαση στην Ουκρανία δεν είναι αιφνιδιαστική. «Δεν υπάρχει ξαφνικά. Το ξαφνικά έχει πίσω του μεγάλο δρόμο», όπως έγραφε ο Γιώργος Σκούρτης. Για να κατανοήσουμε το τι συμβαίνει σήμερα στην Ουκρανία πρέπει να μιλήσουμε για τους όρους διαμόρφωσης της μετά-σοβιετικής εποχής. Η Ουκρανία ανεξαρτητοποιήθηκε τον Δεκέμβριο του 1991 μετά από δημοψήφισμα. Ο πρώτος πρόεδρος της χώρας Λεονίντ Κραβτσούκ υπήρξε μέλος του ΠΓ του ΚΚ Ουκρανίας, ωστόσο βασικός προσανατολισμός του νέου κράτους υπήρξε ο εθνικισμός. Η οικονομική κρίση, η καταβαράθρωση του ΑΕΠ της χώρας κι ο τεράστιος πληθωρισμός οδήγησαν τη χώρα στο ΔΝΤ, επί προεδρίας Κούτζμα. Το κρατικό χρέος μετατράπηκε σε μοχλό πίεσης γεωπολιτικού αναπροσανατολισμού, με τη Ρωσία να πιέζει την Ουκρανία για την εξυπηρέτηση του χρέους της. Τον Δεκέμβριο του 1994 με τη συμφωνία της Βουδαπέστης η Ουκρανία, η Λευκορωσία και το Καζακτσάν εγκατέλειψαν ή παρέδωσαν στη Ρωσία τα πυρηνικά τους όπλα, ενώ Ρωσία, ΗΠΑ και Μ. Βρετανία έγιναν εγγυήτριες δυνάμεις της ανεξαρτησίας και της εδαφικής ακεραιότητας των τριών αυτών χωρών. Έτσι, η Ουκρανία βρέθηκε σε ένα καθεστώς διπλής εξάρτησης, από τη Δύση και τη Ρωσία.
Το πρώτο Μαϊντάν («Πορτοκαλί Επανάσταση») ξέσπασε το 2004 μετά την εκλογική νίκη του φιλορώσου πρώην κυβερνήτη του Ντονιέτσκ Βίκτορ Γιανουκόβιτς, η οποία αμφισβητήθηκε από τον φιλοδυτικό υποψήφιο Βίκτορ Γιούσενκο. Τελικά, πραγματοποιήθηκε νέα εκλογική διαδικασία που ανέδειξε ως νικητή τον Γιούσενκο, εγκαινιάζοντας ένα διαρκές μπρα ντε φερ ανάμεσα στο φιλοδυτικό και το φιλορωσικό τμήμα του ουκρανικού κεφαλαίου. Ο Γιανουκόβιτς επιστρέφει στον προεδρικό θώκο το 2010, όταν επικράτησε στις προεδρικές εκλογές επί της φιλοδυτικής υποψήφιας Γιούλια Τιμοσένκο. Το 2011 ο Γιανουκοβιτς, παρά τον φιλορωσικό του προσανατολισμό, υπέγραψε συμφωνία σύνδεσης με την ΕΕ, ωστόσο ακολούθησε μια πολιτική εξισορρόπησης στις σχέσεις της χώρας με τη Ρωσία και τη Δύση. Η στροφή του Γιανουκόβιτς για δανεισμό με ευνοϊκότερους όρους από τη Ρωσία και η αναστολή της συμφωνίας σύνδεσης με την ΕΕ στα τέλη του Νοεμβρίου του 2013 πυροδότησαν μαζικές διαδηλώσεις φιλοδυτικών, υπό την απόλυτη ηγεμονία των εθνικιστικών ή ακόμα και ανοιχτά ναζιστικών δυνάμεων. Η βία κλιμακώθηκε τον Φεβρουάριο του 2014 με δεκάδες ανθρώπους να πέφτουν νεκροί από πυρά ελεύθερων σκοπευτών. Παρά τη συμφωνία της κυβέρνησης με τα τρία βασικά κόμματα της αντιπολίτευσης παρουσία των υπουργών εξωτερικών της Γερμανίας, της Γαλλίας και της Πολωνίας (καθώς και απεσταλμένου του Πούτιν), οι διαδηλώσεις μετατράπηκαν σε ανοιχτό πραξικόπημα και ο Γιανουκόβιτς εγκατέλειψε τη χώρα και εκδόθηκε ένταλμα σύλληψης εναντίον του. Η ανατροπή Γιανουκόβιτς (με άμεση εμπλοκή των ΗΠΑ και του πρέσβη Τζέφρι Πάιατ) και η εγκαθίδρυση ενός φιλοδυτικού εθνικιστικού καθεστώτος πυροδότησε αλυσιδωτές εξελίξεις, με τη Ρωσία να προχωρά στην προσάρτηση της Κριμαίας κι έναν εμφύλιο πόλεμο να ξεσπά στα ουκρανικά εδάφη. Η σημερινή δυτική προπαγάνδα «ξεχνά» αυτόν τον εμφύλιο που μαίνεται εδώ και 8 χρόνια με περισσότερους από 14.000 νεκρούς και δεκάδες χιλιάδες πρόσφυγες. Όπως «ξεχνά» και τις συστηματικές παραβιάσεις των συμφωνιών του Μινσκ και τον ειδικό ρόλο πίεσης που παίζουν οι μπαντερικοί και οι ναζιστές (ένας ρόλος τεράστιος σε σχέση με την μικρή εκλογική τους επιρροή). Για τον υποκριτικό δυτικό «πασιφισμό» ο πόλεμος στην Ουκρανία ξεκίνησε στις 24 Φεβρουαρίου του 2022 με τη ρωσική εισβολή…
Η σημερινή εισβολή στην Ουκρανία είναι ακόμα μια στιγμή του οξυμένου και διαρκούς ιμπεριαλιστικού ανταγωνισμού για το μοίρασμα του κόσμου, των εμπορικών και ενεργειακών πηγών και οδών. Η εισβολή δεν έγινε για να προστατευτούν οι ρωσόφωνοι πληθυσμοί, όπως προσχηματικά αναφέρει το εθνικιστικό καθεστώς Πούτιν. Είναι μια ξεκάθαρα ιμπεριαλιστική επέμβαση με στόχο την ανακατανομή των σφαιρών επιρροής στην περιοχή, στο πλαίσιο του αδυσώπητου ιμπεριαλιστικού ανταγωνισμού ΗΠΑ/ΕΕ – Ρωσίας. Η εισβολή στην Ουκρανία αποτελεί για το ρωσικό κεφάλαιο μια τεράστια πολεμική επένδυση υψηλού ρίσκου, με απρόβλεπτα αποτελέσματα που είναι νωρίς ακόμα να κατανοήσουμε την έκταση και το βάθος τους. Ταυτόχρονα, όμως, το καθεστώς του Κιέβου δεν πολεμάει για την «ανεξαρτησία», την «ελευθερία» και τη «δημοκρατία» της Ουκρανίας, αλλά για την πλήρη υπαγωγή της χώρας στον ευρωατλαντικό άξονα και τη μετατροπή της χώρας σε προκεχωρημένο φυλάκιο της Δύσης για τη γεωστρατηγική περικύκλωση της Ρωσίας, στο πλαίσιο της στρατηγικής της διπλής ανάσχεσης (Ρωσίας και Κίνας).
Η θέση μας απέναντι (και) σ’ αυτόν τον άδικο πόλεμο δεν μπορεί να μην εκκινεί από διεθνιστική αφετηρία. Και είναι μια αντιπολεμική θέση μάχης που στέκεται απέναντι σε έναν απονευρωμένο «πασιφισμό» που ηγεμονεύει αυτή τη στιγμή στην Ευρώπη. Γιατί αυτός ο κατ’ όνομα «ειρηνισμός» στον πυρήνα του δεν είναι αντιπολεμικός, αλλά προ-πολεμικός. Στην κινούμενη άμμο της καπιταλιστικής κρίσης, στη διαρκή αρένα των διακρατικών ανταγωνισμών, στην εποχή της στρατιωτικοποίησης των οικονομιών δεν μπορούμε να ξεχωρίσουμε «επιθετικούς» και «αμυντικούς» ιμπεριαλισμούς, «δυνατά» και «αδύναμα» κεφάλαια. Απέναντι στον δακρύβρεχτο και επιλεκτικό «ανθρωπισμό» οφείλουμε να στήσουμε ένα μαχητικό διεθνιστικό/αντιπολεμικό κίνημα που θα αποτελέσει ανάχωμα στη μιλιταριστική/κατασταλτική οχύρωση των κρατών και το γενικευμένο αιματοκύλισμα που ετοιμάζουν για τους λαούς. Γιατί δικοί τους είναι οι πόλεμοι, δικοί μας είναι οι νεκροί. Γιατί για τους πλούσιους πόλεμος σημαίνει επένδυση, ενώ για τους φτωχούς πόλεμος σημαίνει θάνατος, φτώχεια και προσφυγιά. Αν δεν θέλουμε να δούμε την καταστροφή να γενικεύεται οφείλουμε να μπλοκάρουμε τις πολεμικές μηχανές και να κηρύξουμε πόλεμο ενάντια στον πόλεμό τους…

Πολύκαρπος Γ.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s