https://patranooil.home.blog/
το blog της συνέλευσης https://patranooil.home.blog/

Αυτή τη στιγμή το 1/3 της ελληνικής επικράτειας χερσαίας και θαλάσσιας έχει παραχωρηθεί σε πετρελαϊκές εταιρείες για έρευνες και εξορύξεις υδρογονανθράκων. Η διαδικασία των ερευνών για τον εντοπισµό πετρελαίου ή φυσικού αερίου ξεκινά με τη γεωλογική μελέτη μιας περιοχής και ακολουθεί η σεισµική έρευνα που διαμορφώνει µια εικόνα του υπεδάφους (Αιτωλοακαρνανία, Energean και  Repsol). Στην ξηρά,  γίνονται συνήθως από ειδικά φορτηγά και γεώφωνα, τοποθετημένα σε µια περιοχή. Συνολικά, στο στάδιο των ερευνών είναι επίσης η ΒΔ Πελοπόννησος (ΕΛΠΕ), η Άρτα-Πρέβεζα (ΕΛΠΕ), τα Ιωάννινα (Repsol, Energean), το Θρακικό πέλαγος (CALFRAC WELL SERVICES, ΕΛΠΕ) και ή Κρήτη (TOTAL-EXXON MOBIL-ΕΛΠΕ). Αφού προκύψουν σοβαρές ενδείξεις κοιτασμάτων, πραγµατοποιούνται πειραµατικές γεωτρήσεις, στάδιο στο οποίο βρίσκεται ο Δυτικός Πατραϊκός κόλπος με υπεύθυνη για το έργο την κοινοπραξία ΕΛΠΕ/Edison, τυπικά ΕΛΠΕ/Energean. Εφόσον εντοπιστούν υδρογονάνθρακες σε σηµαντικές ποσότητες κατά την φάση των πειραµατικών γεωτρήσεων, ακολουθεί η φάση των γεωτρήσεων εκµετάλλευσης (Βόρειος Πρίνος, Πρίνος, EA-H3 κόλπος Καβάλας) µε την κατασκευή εγκαταστάσεων άντλησης και µεταφοράς.Στο Κατάκολο (Energean) έχει κατατεθεί η περιβαλλοντική μελέτη για να ξεκινήσουν οι εκμεταλλευτικές γεωτρήσεις. Εντωμεταξύ, το Υπουργείο Περιβάλλοντος γνωμοδότησε θετικά για το έργο της εγκατάστασης τροφοδοσίας και αποθήκευσης υγροποιημένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ / LNG) στο νότιο λιμένα Πατρών, εντός κατοικημένης περιοχής.

Όσο και αν υπόσχονται ότι οι έρευνες και εξορύξεις υδρογονανθράκων θα είναι ασφαλής και μόνο θετικά θα δώσουν, η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Οικονομικά υπόσχονται νέες θέσεις εργασίας· αυτές όμως θα είναι ελάχιστες και βραχυπρόθεσμες. Ελάχιστες γιατί όσες προκύψουν θα καλυφθούν αποκλειστικά από τις πετρελαϊκές εταιρίες με ήδη επιλεγμένο, εξειδικευμένο, μισθωμένο προσωπικό. Βραχυπρόθεσμες γιατί όταν τα όσα προηγηθούν της έναρξής των εξορύξεων (έργα υποδομής, μεταφορές κ.α.) και για λίγο «κινήσουν την οικονομία” (γεμίζοντας τις τσέπες ντόπιων εργολάβων) ολοκληρωθούν, οι εργαζόμενοι θα πάνε ξανά στα αζήτητα με τις εξορύξεις να συνεχίζονται. Μετά όμως από όλα αυτά, μεγάλος αριθμός θέσεων εργασίας που υπάρχουν ήδη θα χαθούν, λόγω των επιπτώσεων των εξορύξεων στο περιβάλλον.

Σε τοπικό επίπεδο η καθημερινή διαδικασία εξόρυξης θα αναδιαμορφώσει εξολοκλήρου τους βιότοπους αλλά και το ανάγλυφο. Συγκεκριμένα, θα προκληθεί ατμοσφαιρική ρύπανση, αποψίλωση μεγάλων δασικών εκτάσεων, μόλυνση του υδροφόρου ορίζοντα και της θαλάσσιας βιοποικιλότητας (διαρροή αργού πετρελαίου, τοξικών χημικών ουσιών, ραδιενεργών στοιχείων) και ηχορύπανση, ενώ θα υπάρξει αρνητική επίδραση στη θέση των τεκτονικών πλακών και περισσότερες κατολισθήσεις. Όλα αυτά έχουν σημαντικές επιπτώσεις στην επιβίωση πολλών φυτικών και ζωικών οργανισμών. Στο στάδιο πλέον της άντλησης πετρελαίου, ένα ατύχημα θα έχει τρομακτικές συνέπειες για την ευρύτερη περιοχή. Στον κόλπο του Μεξικού το 2010 σε γεωτρητική βάση της εταιρείας BP συνέβη η μεγαλύτερη θαλάσσια διαρροή πετρελαίου με εκτίμηση 4,9 εκ. βαρελιών πετρελαίου, 11 νεκρούς και καταστροφή του υδάτινου περιβάλλοντος. Έκτοτε διάφορες κινητοποιήσεις ξεπήδησαν σχεδόν σε όλες τις πολιτείες των ΗΠΑ. Ας αναλογιστεί κανείς πόσο πιθανό είναι να συμβεί ένα ατύχημα, όταν το βάθος που θα γίνει η εξόρυξη είναι πολύ μεγάλο και δεν υπάρχει τεχνογνωσία και τεχνολογία γι`αυτό. Ας αναλογιστούμε ακόμα και τη σεισμικότητα της περιοχής του Ιονίου. Φυσικά, δεν θα μπορούσε να μην αναφερθεί ο κίνδυνος πολέμου, την στιγμή που και ο Άραξος αναβαθμίζεται ώστε να μπορεί να “φιλοξενεί” πυρηνικές κεφαλές.

Υπάρχει και η οικουμενική όψη του προβλήματος: η κλιματική αλλαγή προχωράει ήδη με ταχείς ρυθμούς και θα υπονομεύσει το μέλλον ολόκληρης της ανθρωπότητας στην επόμενη πεντηκονταετία. Σε αυτές τις συνθήκες, που είναι απαραίτητες οι ταχύτατες μειώσεις εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, ώστε να μπορούμε έστω να περιορίσουμε το φαινόμενο, οι νέες εξορύξεις υδρογονανθράκων, που θα παράξουν ακόμα περισσότερα καύσιμα που θα πρέπει να καούν στο μέλλον, είναι εγκληματικές.

Όλα τα παραπάνω, δεν αποτελούν σενάρια καταστροφολογίας, αλλά έχουν συμβεί σε διάφορες περιοχές του πλανήτη.  Χώρες και περιοχές που βάσισαν την οικονομία τους στις εξορύξεις, έχουν γενικά από τους χαμηλότερους δείκτες δημοκρατίας, υγείας, ποιότητας περιβάλλοντος, εκπαίδευσης και τους υψηλότερους σε διαφθορά, ανεργία, φτώχεια, ανισότητες, βία και συγκρούσεις ενώ η πιθανότητα πολεμικής σύγκρουσης λόγω διακρατικών ανταγωνισμών αυξάνεται ραγδαία. Μια ματιά στο παγκόσμιο χάρτη και τις εμπόλεμες ζώνες άλλωστε φτάνει. Στην Basilicata της Ιταλίας, αμέσως μετά την πρώτη περίοδο κατασκευής των μονάδων, η περιοχή υπέφερε από οικονομικό μαρασμόΌσοι κατοίκοι εργάστηκαν για τις εξορύξεις το έκαναν με απαράδεκτες συμβάσεις εργασίας, ο καρκίνος αυξήθηκε κατακόρυφα, καταγράφηκαν θάνατοι ζώων, δυσοσμία και τεράστιο ποσοστό κατοίκων μετανάστευσε σε άλλες περιοχές.

Ας δούμε τώρα λίγες από τις «ένδοξες» γνωστές στιγμές των σοβαρών και καθωσπρέπει εταιρειών που σύμφωνα με τα ΜΜΕ και τους κρατικούς εκπρόσωπους θα φέρουν την ευημερία και την ανάπτυξη στις περιοχές μας.

Η αμερικάνικη Exxon Mobil από το 2005 μέχρι σήμερα, έχει προκαλέσει πάνω από 3.600 καταγεγραμμένες πετρελαιοκηλίδες σε ολόκληρο τον κόσμο. Το ανώτατο δικαστήριο των ΗΠΑ της είχε επιβάλλει 5 δις δολάρια για την οικολογική καταστροφή που προκάλεσε στην Αλάσκα, ενώ δικαστήριο στο Τσαντ την κάλεσε να πληρώσει το πρόστιμο ρεκόρ των 74 δις δολαρίων για την καταστρεπτική δραστηριότητά της στην εν λόγω χώρα. Αξίζει να αναφέρουμε ότι επιστήμονες που εργάζονται για την Exxon είχαν προβλέψει ήδη από το 1982, όπως αποκαλύφθηκε από εταιρικά εσωτερικά έγγραφα, την ραγδαία αύξηση της εκπομπής των αερίων του θερμοκηπίου. Αυτή όχι μόνο απέκρυψε αυτά τα στοιχεία αλλά και προχώρησε αργότερα σε μια εκστρατεία παραπληροφόρησης με στόχο να αμφισβητήσει την ανθρώπινη συμμετοχή στην κλιματική αλλαγή.

Η γαλλική Total το 2013, κλήθηκε να πληρώσει το τέταρτο μεγαλύτερο πρόστιμο στην ιστορία των ΗΠΑ για σκάνδαλο δωροδοκίας ενώ καταδικαστική ήταν και η απόφαση του Εφετείου του Παρισιού όπου η εταιρεία κατηγορείται για διαφθορά αναφορικά με το πρόγραμμα «πετρέλαιο αντί τροφίμων» του ΟΗΕ στο Ιράκ. Η εταιρεία κρίθηκε επίσης ένοχη για μερικές από τις μεγαλύτερες πετρελαιοκηλίδες και ατυχήματα της νεότερης ιστορίας, όπως την πετρελαιοκηλίδα του Erika το 1999 στη Γαλλία και πολλαπλά ατυχήματα στο Δέλτα του Νίγηρα.

Η ισπανική Repsol, το 2013-2015 μόνο, ήταν υπεύθυνη για 52 ατυχήματα και διαρροή 354 τόνων πετρελαίου παγκοσμίως.

Στα ΕΛ.ΠΕ. του Λάτση το 2015 επιβλήθηκε πρόστιμο ύψους 255.400€ για ρύπανση του περιβάλλοντος και παραβίαση των εγκεκριμένων περιβαλλοντικών όρων. Συγκεκριμένα για υπέρβαση οριακών τιμών αερίων ρύπων καθώς και ελλιπή παρακολούθηση αυτών, μη σύννομη διαχείριση επικινδύνων στερεών αποβλήτων και υπέρβαση της οριακής τιμής COD στα βιομηχανικά υγρά απόβλητα που διατίθενται στο Σαρωνικό Κόλπο και απουσία άδειας διαχείρισης επικίνδυνων υγρών αποβλήτων.

Προνόμια, μεθοδεύσεις και εκβιασμοί

Δύο χρόνια μετά από το περιβαλλοντικό έγκλημα και την πετρελαιοκηλίδα που προκλήθηκε από το ναυάγιο του πετρελαιοφόρου «Αγία Ζώνη ΙΙ» στο Σαρωνικό και ενώ τα περιστατικά διαρροών, ατυχημάτων, εγκληματικής αμέλειας, υποχρηματοδότησης μέτρων ασφαλείας, διαφθοράς, δωροδοκιών και φοροδιαφυγής στα οποία εμπλέκονται οι πετρελαϊκές είναι αμέτρητα, ο σχετικός δημόσιος λόγος είναι σχεδόν ανύπαρκτος. Τόσο οι κρατικοί φορείς, οι ειδικοί επιστήμονές των εταιρειών και οι ντόπιοι συνάδελφοί τους που συμμετέχουν σε έρευνες και προγράμματα – που χρηματοδοτούνται συνήθως από τις ίδιες τις πετρελαϊκές εταιρείες – όσο και τα ΜΜΕ όχι απλά επιδεικνύουν εξόφθαλμα προκλητική άγνοια των συνεπειών των εξορύξεων αλλά μας τις παρουσιάζουν και ως σχεδόν ακίνδυνες, ως κάποιο «μάννα εξ ουρανού». Η τωρινή κυβέρνηση, όπως ακριβώς και οι προηγούμενες, ενισχύουν διαρκώς τη στήριξή τους στις πετρελαϊκές έχοντας περιορίσει κάθε νομικό εμπόδιο που αφορά στις διαδικασίες έρευνας και εκμετάλλευσης. Αποκορύφωμα της πολιτικής αυτής του ελληνικού κράτους αποτελεί ο νέος αναπτυξιακός νόμος που μεταξύ άλλων επιτρέπει στην ουσία έργα ακόμα και όταν αυτά μπορεί να είναι βλαπτικά για το περιβάλλον ή τη δημόσια υγεία. Ακόμα και ο ίδιος ο περιβαντολλογικός έλεγχος ανατίθεται επί της ουσίας στις ίδιες τις εταιρείες ενώ οι στρατηγικές μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων αφορούν γενικά κείμενα με πανομοιότυπες κατευθύνσεις. Επιπλέον, ενώ το κράτος προσφέρει μειωμένη φορολογία για τις εν λόγω δραστηριότητες, οι συμβάσεις παραχώρησης προβλέπουν ελάχιστα και αμφίβολα οφέλη για το δημόσιο με τα κρατικά έσοδα να εξαρτώνται από τα όποια κέρδη θα δηλώνουν οι πετρελαϊκές. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του Πρίνου τόσο επειδή μετά από 4 δεκαετίες έχει αποφέρει μηδαμινά έσοδα στο ελληνικό δημόσιο, όσο και γιατί έχουν σταματήσει και οι όποιες τυπικές και αμφιλεγόμενες μετρήσεις για εκπομπές και διαρροές επικίνδυνων στοιχείων στην περιοχή.

Ιδιαίτερα προκλητική είναι και η καλή εικόνα που προσπαθούν να εμφανίσουν οι πετρελαϊκές στις τοπικές κοινωνίες με δωρεές και χορηγίες προσπαθώντας να εξαγοράσουν συμμάχους, συνειδήσεις και να αποπροσανατολίσουν τον ντόπιο πληθυσμό ώστε να αποκτήσουν την απαραίτητη συναίνεση. [Στην Πάτρα το πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν η  κεντρική χορηγία των ΕΛ.ΠΕ. στους παράκτιους μεσογειακούς αγώνες] Ωστόσο, όταν το καρότο δεν είναι αρκετό, το μαστίγιο παίρνει τη θέση. Πλέον χαρακτηριστικό, αλλά όχι και μοναδικό, είναι το παράδειγμα στα Ιωάννινα όπου στις 24/9/18 τα ξημερώματα, εικοσαμελής ομάδα της ασφάλειας εισέβαλε στο σπίτι ατόμου που συμμετείχε σε διαμαρτυρία ενάντια στις εξορύξεις, ενώ μπράβοι των εταιριών έκαναν «βόλτες» έξω από τα σπίτια άλλων αγωνιστών. Είναι λοιπόν ξεκάθαρο πως όταν οι κρατικοί αξιωματούχοι, οι εταιρείες και τα φερέφωνά τους μιλάνε για ανάπτυξη, μιλάνε για την ανάπτυξη των κερδών των πετρελαϊκών ενώ εμείς θα είμαστε αυτές που θα κληθούμε να ζήσουμε με τις συνέπειες.

Αν αγαπάς την ευθύνη, Να λες: Εγώ…, εγώ μονάχος μου έχω χρέος να σώσω τη γης. Αν δε σωθεί, εγώ φταίω…!

Νίκος Καζαντζάκης

Αν ειδωθεί η ευθύνη ως αποδοχή όλων των συνεπειών που αναφέρθηκαν παραπάνω (ας σημειωθεί ότι είναι μόνο ελάχιστες σε μέγεθος και ένταση των συνεπειών του θανάτου), ναι είμαστε υπεύθυνοι, για την αναπαραγωγή και τροφοδότηση ενός πολιτισμού που στηρίζεται στον άνθρακα (πετρέλαιο, φυσικό αέριο, λιγνίτη, άνθρακα, γαιάνθρακα), αφήνοντας για 200 χρόνια, πολυεθνικές να λυμαίνονται το περιβάλλον, τη φύση και την ζωή των ανθρώπινων και μη ζώων.

Όμως τα πράγματα δεν είναι και τόσο μαύρα. Τα τελευταία χρόνια τοπικές κοινωνίες ξεσηκώνονται, φτάνοντας και σε σημείο να κηρύξουν πόλεμο σε εταιρείες εξορύξεων πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι στο Niederzier (Βεστφαλία, Γερμανία), το περιβόητο ορυχείο του Hambach, που εξάγεται λιγνίτης ή ανθρακίτης, όχι πετρέλαιο. Ενεργό από το 1978, έχει δημιουργήσει τη μεγαλύτερη τεχνητή τρύπα στην Ευρώπη που φαίνεται και από το διάστημα. Με το πέρασμα των χρόνων, σ’ αυτή τη ζώνη, ολόκληρα χωριά αφανίστηκαν από την επιφάνεια της γης από τη βιομηχανία άνθρακα ( που η παραγωγή του θεωρήθηκε αναγκαία για την αποφυγή της χρήσης της πυρηνικής ενέργειας, μετά το μεγάλο ευρωπαϊκό κίνημα ενάντια στη πυρηνική ενέργεια της δεκαετίας του ‘70 και του ‘80). Στο ομώνυμο δάσος, που απειλείται, άνθρωποι χτίζουν δενδρόσπιτα για να επιβραδύνουν την κοπή των δένδρων, καθώς επιδίδονται και σε άλλες δραστηριότητες δολιοφθοράς της εταιρίας. Πέρσι, μετά από μια ισχυρή επιδρομή των δυνάμεων καταστολής, ένας δημοσιογράφος που προσπαθούσε να φωτογραφίσει τις αγριότητες των αστυνομικών, σκοτώθηκε.

Στις ΗΠΑ και στον Καναδά, κάτοικοι μαζί με ιθαγενείς κήρυξαν πόλεμο ενάντια στη κατασκευή αγωγού πετρελαίου (Dakota Access Pipeline), έναν αγωγό 2000 χιλιομέτρων, μεταξύ της Βόρειας Ντακότα και του Ιλινόις. Εκεί, σ’ έναν τόπο που οι ιθαγενείς θεωρούν ιερό, πραγματοποιήθηκαν πολλές διαδηλώσεις και συγκρούσεις με αστυνομικούς. Στην περιοχή του Καναδά, κάτοικοι και αγωνιστές (που κάποιοι πέθαναν από καρκίνο), επιστρατεύτηκαν σε δολιοφθορές και σαμποτάζ των  εταιριών που εμπλέκονται σ’ αυτό το έργο, προκαλώντας ζημιές πολλών χιλιάδων δολαρίων.

Η ανάδειξη των καταστροφικών συνεπειών των εξορυκτικών δραστηριοτήτων και οι κινητοποιήσεις ενάντια σε αυτές έχουν καταφέρει σε διάφορες περιπτώσεις να αποτρέψουν εξορύξεις όπως για παράδειγμα στην Ισπανία από την ισπανική Repsol και τη Γαλλία από τη γαλλική Total. Αλλά και πιο κοντά σε μας, στην Αλβανία, μετά από έντονες διαμαρτυρίες των κατοίκων, ακυρώθηκαν τα σχέδια για έρευνα υδρογονανθράκων στο οικόπεδο 4, κοντά στο Αργυρόκαστρο  (περιοχή Ζαγόρι). Την έρευνα είχε αναλάβει η Shell, 100% θυγατρική της Royal Dutch Shell, ολλανδικών συμφερόντων (3/2/2019, πρακτορείο ειδήσεων ΙΒΝΑ).

Αλλά και στην Ελλάδα, τοπικές κοινωνίες εναντιώνονται σε κάθε μορφής μόλυνσης και ρύπανσης του περιβάλλοντος, της λεηλασίας της φύσης και την θανατηφόρα ανάπτυξη που ευαγγελίζονται πολυεθνικές και κράτος (με κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ, της ΝΔ, του ΣΥΡΙΖΑ), όπως στις Σκουριές της Χαλκιδικής, ενάντια στις εξορύξεις χρυσού, στον Αχελώο ενάντια στην λειτουργία του φράγματος, ενός φαραωνικού έργου που καταβροχθίζει ολόκληρα χωριά, στη Λευκίμμη της Κέρκυρας ενάντια στα ΧΥΤΑ, αλλά και πιο πρόσφατα τους Φιλίππους της Καβάλας, όπου κάτοικοι διαμαρτύρονται ενάντια στη κατασκευή αγωγού φυσικού αερίου, του ΤΑΠ, που θα διανύσει όλη τη βόρεια Ελλάδα και μετά υποθαλάσσια θα περάσει στο Lecce της Ιταλίας. Εκεί, κάτοικοι έχουν ήδη, εδώ και χρόνια, ξεκινήσει έναν αγώνα εναντίον του ΤΑΠ, με συνεχείς διαδηλώσεις, δολιοφθορές και σαμποτάζ στις κατασκευαστικές εταιρίες.

Το πιό ενθαρρυντικό όμως όλων είναι το γεγονός ότι κάτοικοι από την Ήπειρο έχουν ήδη δημιουργήσει πρωτοβουλίες και συνελεύσεις ενάντια στις εξορύξεις υδρογονανθράκων και έχουν ήδη κινητοποιηθεί με μεγάλες διαδηλώσεις στα Γιάννενα. Όμως και αλλού στη γειτονιά μας για το ίδιο θέμα έχουν κινητοποιηθεί κάτοικοι στη Κέρκυρα, στη Κεφαλλονιά και στην Ιθάκη κάνοντας παντού ανοιχτές συνελεύσεις ενάντια στις εξορύξεις και διάφορες κινήσεις αντιπληροφόρησης.

Γι αυτό, και επειδή και ‘μεις δεν θέλουμε εξορύξεις όχι μόνο στη Πάτρα αλλά και πουθενά, θέλουμε και επιδιώκουμε να ενώσουμε τις φωνές και τη δράση μας μαζί με όλους/ες όσους/ες λέμε “όχι στις εξόρυξεις”. Αποφασίσαμε λοιπόν να δημιουργήσουμε στην Πάτρα μια ανοιχτή συνέλευση ενάντια στις εξορύξεις.

Μια συνέλευση χωρίς ιεραρχία όπου η καθεμία και ο καθένας θα μπορεί να εκφράζει την άποψή του ισότιμα χωρίς διαχωρισμούς και η οποία θα συζητά τις κινήσεις και το λόγο που θα παράγει, αδιαμεσολάβητα χωρίς να αναθέτει σε κάποιους “ειδικούς” ή “έμπειρους” να καθορίσουν την τύχη του αγώνα, αλλά αυτοοργανωμένα και σύμφωνα με τις δυνάμεις μας στους δρόμους, στις πλατείες, στις γειτονιές. Όσοι την απαρτίζουμε θα στεκόμαστε αλληλέγγυοι δίπλα στον άλλο, σε έναν κόσμο που μας θέλει να παλεύουμε για την επιβίωση ως μονάδες. Αλληλέγγυοι και με τους ανθρώπους περιοχών όπου σχεδιάζονται εξορύξεις υδρογονανθράκων, γιατί το ζήτημα δεν είναι να φύγει το πρόβλημα και να πάει αλλού, αλλά να σταματήσει να υπάρχει. Με τρόπο λήψης αποφάσεων τη συνδιαμόρφωση, να αποφασίζουμε δηλαδή, συνθέτοντας όλες τις απόψεις, έτσι ώστε η καθεμία και ο καθένας να βρίσκουν τον εαυτό τους μέσα σ`αυτές.

Ανοιχτή συνέλευση Πάτρας ενάντια στις εξορύξεις

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s